ΘΑΛΕΙΑ ΚΟΥΝΟΥΝΗ "Κασετίνα", εκδ. Λιβάνη 2019

Το "καθηλωτικό" είναι χαρακτηρισμός που δεν αρκεί για αυτό το έργο, το πόνημα κυριολεκτικά, γιατί θέλει ιδιαίτερη ψυχική αντοχή να μελετήσεις τα αποτρόπαια εγκλήματα και τις θηριωδίες που έλαβαν χώρα από τους Γερμανούς σε βάρος όσων απείχαν από τα δικά τους στερεότυπα περί "αρίας φυλής". Η "Κασετίνα" με την πένα της Θάλειας Κουνούνη, ακολουθώντας την αφηγηματική τεχνική της αναδρομής, διατρέχει το χρονικό διάστημα εβδομήντα και πλέον ετών, από τη σημερινή δύσκολη και επικίνδυνη (με διαφορετικές συνθήκες εποχή) προς το παρελθόν, σε εκείνα τα τραγικά γεγονότα, που αποτελούν πλέον ιστορία και μάλιστα μία από τις μιο μελανές σελίδες της. Με εύστοχη συγγραφική τεχνική, η εξέλιξη της πλοκής αποκτά το χρονικό βάθος και βάρος που απαιτούνται για να συνδεθεί το ιστορικό παρελθόν με την μυθοπλασία, και με την εναλλαγή της αφήγησης από πρωτοπρόσωπη σε τριτοπρόσωπη, επιτεύχθηκαν (κατά την προσωπική μου άποψη) ο ρεαλισμός, η αληθοφάνεια και η αμεσότητα του τόσο δύσκολου εγχειρήματος να αποτυπωθούν και να μεταφερθούν στον αναγνώστη ιστορικά και με ιδιαίτερη βαρύτητα γεγονότα τα οποία διαδραμάτισαν καίριο ρόλο και επηρέασαν τη ζωή και την πορεία των χαρακτήρων του βιβλίου. Μπορεί για πολλούς η εποχή του δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου να φαίνεται "μακρινή", με την ελπίδα ή την ευχή ποτέ να μην επαναληφθούν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας....η "Κασετίνα" μας προσφέρει ένα είδος "αφύπνισης" και μας καλεί μέσα από την τραγική ιστορία της Χελένα και της Ραχήλ να σκεφθούμε και να προβληματισθούμε, εάν το παρελθόν μπορεί όντως να μας "διδάξει", να μας αποτρέψει και να μας καταστήσει σοφότερους ή μπορεί να αναβιώσει με εξίσου σκληρό και αδιανόητο τρόπο.....η "Κασετίνα" δεν αποτελεί μόνο μία εξιστόρηση των δεινών του πολέμου από τη σκοπιά των Εβραίων ή όσων είχαν την "ατυχία" να μην ανήκουν στο είδος του "τέλειου ανθρώπου" που οραματίζονταν οι Γερμανοί, είναι πολλά περισσότερα, θέτει θέματα ηθικής, αγάπης, αλληλεγγύης, αφοσίωσης, λήθης, μνήμης, συλλογικής ευθύνης και συνείδησης, τα όρια του καλού και του κακού, του δίκαιου και του αδίκου, σκέψεις και ζητήματα που είτε κοινωνιολογικά είτε μέσω της φιλοσοφικής οδού, διαχρονικά αγγίζουν τον πυρήνα της ύπαρξης μας .....Ολα αυτά καθιστούν την "Κασετίνα" πολύ περισσότερο από ένα πολύ ενδιαφέρον και αξιόλογο ανάγνωσμα, και όχι απλώς καθηλωτικό, αλλά θα έλεγα συγκλονιστικό. Και τελικά είναι χάρισμα, να μπορείς να εναλλάσσεσαι ως συγγραφέας και δημιουργός μεταξύ διαφορετικών "ειδών" λογοτεχνίας, ικανοποιώντας τους αναγνώστες σου και με το παραπάνω, προσωπικά έχοντας γνωρίσει και αγαπήσει τη γραφή της Θάλειας Κουνούνη, περίμενα την "Κασετίνα" με ανυπομονησία και ομολογώ ότι ήταν και διαφορετική (με την καλή έννοια) και μοναδική και ανεπανάληπτη. 

ΘΑΛΕΙΑ ΚΟΥΝΟΥΝΗ L.A.V. ΘΕΡΑΠΙ, εκδόσεις Λιβάνη 2017

Μία «ομάδα αυτογνωσίας» ή αλλιώς «γκρουπ θέραπι» χρειάζεται πότε πότε στη ζωή μας (ακόμα και δύο και τρεις μπορώ να πω….), όταν δε, η πρώτη αποδεικνύεται επιτυχής και η δεύτερη που επακολουθεί, είναι ακόμα καλύτερη, πιο ….καταιγιστική και ακόμα πιο πολύ…. απολαυστική.  

Τόπος : Κάπου μεταξύ Αθήνας…., Καραιβικής, Πλατάνου («στουν» Πλάτανο για την ακρίβεια….), Λος Αντζελες ….και τα «ρέστα» (τα οποία …ρέστα αποκαλύπτονται προς το τέλος, δικαιολογώντας και εν μέρει τον …τίτλο του βιβλίου…).

Χρόνος : μετά τις «περιπέτειες» της γνωστής αγαπημένης παρέας του πρώτου βιβλίου, με νέα «δεδομένα» όμως,  πρωτοεμφανιζόμενα «μυστηριώδη» πρόσωπα, και έναν …φίκο (ναι, για το γνωστό φυτό εσωτερικού χώρου ο λόγος), και με αναγκαία flash back, όπου απαιτείται για την εξυπηρέτηση της αφήγησης.

 Το “L.A.V. Θέραπι», μου κράτησε αλησμόνητη συντροφιά, οφειλόμενη κατά κύριο λόγο, στην, εκ μέρους του αφηγητή, περιγραφή και στην αναπαράσταση των γεγονότων που οι επτά ανεπανάληπτοι χαρακτήρες του, βιώνουν για άλλη μία φορά, παρακινούμενοι και ορμώμενοι από άλλη μία αναπάντεχη απώλεια.

Ο αφηγητής, ο οποίος ….παραδόξως δεν παραμένει αμέτοχος, εξιστορώντας απλώς, αλλά παρεμβαίνει με «κριτικό» πνεύμα, με καίρια ….σχόλια, παρεμβάσεις και παραστατικότητα, κορυφώνει σταδιακά, με ρυθμό και ένταση , και με χρήση σπαρταριστών διαλόγων (ναι, το «γκρουπ θέραπι» συνεχίζεται και …. εμπλουτίζεται, η κ. Βαρόνου, όμως ……αμετακίνητη) κα όσο πλησιάζουμε προς το τέλος (;;) το ενδιαφέρον για την κατάληξη της «περιπλάνησης» των ηρώων, από την καλοκαιρινή Αθήνα στην Αμερική, όπου ίσως (;;) κρύβονται οι «απαντήσεις» και οι «λύσεις» που αναζητά (και) το αστυνομικό τους «δαιμόνιο».

Δεν μπορώ να διακρίνω ποιος ή ποια από τους συγγραφικούς χαρακτήρες (η κ. Βαρόνου εξαιρείται, είναι …εκτός συναγωνισμού, μοναδική, ακόμα πιο ….εφευρετική, ακαταπόνητη, αυθόρμητη, μη προβλέψιμη και άλλα πολλά….), είναι πιο συμπαθής….όλοι είναι μοναδικοί, χάρη στη συγγραφική (αστείρευτη, πραγματικά) έμπνευση της Θάλειας Κουνούνη, στην ικανότητά της να συνδυάζει  τριτοπρόσωπη αφήγηση με ευρηματικούς, άμεσους και έξυπνους διαλόγους και χωρίς να παραλείπει να εστιάζει στις σκέψεις, στα συναισθήματα, στις προσδοκίες και στις επιθυμίες των ηρώων της, όπως διαμορφώνονται κατά τη ροή της πλοκής, ισορροπώντας άψογα μεταξύ του χιουμοριστικού ύφους του βιβλίου αλλά και της φιλοσοφικής διάθεσης που (πάντα) την διακατέχει (και αυτό προσωπικά για εμένα είναι χάρισμα, και σε όλα της τα έργα, ακόμα και διαφορετικού ύφους από το τελευταίο της, είναι ιδιαίτερα διακριτή και ευπρόσδεκτη).

Επίσης κατά τον ίδιο τρόπο δεν μπορώ να διακρίνω, ποια από όλες τις στιγμές που περιγράφονται στο βιβλίο, μου προκάλεσε τα περισσότερα χαμόγελα (αλλά και αβίαστα γέλια), από την πρώτη σελίδα έως την τελευταία, ωστόσο οφείλω να πω ότι δεν μου έχει τύχει να διαβάσω ξανά….άλλη τόσο ….πρωτότυπη πρόταση γάμου (επιβαλλόμενη από τις ….«συνθήκες»), δεν αναφέρω τίποτε άλλο, αυτό ….αρκεί προς το παρόν.  

Το κυρίαρχο θέμα του βιβλίου (τουλάχιστον όπως εγώ το κατάλαβα), είναι ο έρωτας και οι μορφές, με τις οποίες εμφανίζεται και μας παρασύρει, όπως ακριβώς αναφέρεται στο οπισθόφυλλο, λυτρωτικός, κεραυνοβόλος, φλογερός και πολλά άλλα, που με βεβαιότητα, αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο της καθημερινής μας ζωής.  

Και μία υποκειμενική άποψη, δεν χρειάζεται πάντα να επιλέγουμε και να ανατρέχουμε σε βαθυστόχαστα βιβλία (και δεν εννοώ τους κλασικούς, παλαιότερους και νεότερους), για να αντλήσουμε από την ανάγνωσή τους, σκέψεις και προβληματισμούς για τον έρωτα, πολλές φορές (όπως και στη συγκεκριμένη περίπτωση του «L.A.V. Θέραπι»), αρκούν η πρωτότυπη σύλληψη και η συγγραφική φαντασία, που αναδεικνύουν με οξυδέρκεια αλλά και ευαισθησία, θέματα που διαχρονικά μας απασχόλησαν και θα μας απασχολούν, όπως ο έρωτας και οι ανθρώπινες σχέσεις.     

Μία μόνο φράση περικλείει, για εμένα, το νόημα του βιβλίου, απολύτως αληθινή και αντίστοιχη της μεταβλητότητας της ανθρώπινης φύσης :

«……..Σε έναν αληθινό έρωτα, ο επίλογος δεν έρχεται ποτέ…γιατί ο αληθινός έρωτας είναι ανεξάντλητος. Γιατί δεν κλείνεται μέσα στα πλαίσια των φωτεινών άστρων. Πάει και πέρα από δαύτα. Και …ψάχνει και …εξερευνά….και ….εξελίσσεται».  

Τελειώνοντας το βιβλίο…πλην της ευφρόσυνης διάθεσης που μου προκάλεσε και της πλήρους αναγνωστικής ευχαρίστησης που μου χάρισε….αισθάνθηκα και …λύπη….γιατί αποχωρίσθηκα αυτούς τους τόσο ξεχωριστούς, αξιαγάπητους και ακαταμάχητους χαρακτήρες…., τους οποίους ελπίζω να …ξαναδούμε (και να ξαναδιαβάσουμε φυσικά) στο εγγύς μέλλον, έστω και χωρίς τις περιπέτειες, προς τις οποίες έχουν μία …ροπή να περιπλέκονται, αν όχι, να τις προκαλούν.

Τα εύσημα και τα συγχαρητήρια είναι πανάξια και εύλογα…οι ευχές προς τη συγγραφέαγια την ανοδική πορεία ολόθερμες και ειλικρινείς.        

ΓΙΩΤΑ ΣΤΕΦΑΝΟΥ "ΤΙ ΚΡΥΒΕΙΣ", εκδ. Λιβάνη 2016

"Κινηματογραφική" γραφή με περιγραφές και εικόνες, που αλληλοδιαδέχονται η μία την άλλη, μεταδίδοντας την απόγνωση, την ψυχική ένταση, την νευρικότητα, την ανασφάλεια, τις μεταπτώσεις, τις αλλεπάλληλες σκέψεις της συγγραφικής ηρωίδας, η οποία "αναγκάζεται" (;) να αντιμετωπίσει μετά από πάρα πολλά χρόνια, όχι απλώς μία άβολη ή δυσάρεστη και νοσηρή οικογενειακή κατάσταση, αλλά τις ενοχές της, τα πάθη της, τα λάθη της, τις ηθελημένες ή μη αυταπάτες της, τα μυστικά της και να αποδώσει ;;; δικαιοσύνη, όπως η ίδια νομίζει.....

Με βασικό μοτίβο ένα έγκλημα που έλαβε χώρα πριν τριάντα χρόνια, σε μία μικρή κλειστή επαρχιακή κοινωνία, και του οποίου η εξιχνίαση "απέχει" κυριολεκτικά και μεταφορικά, από την πραγματικότητα, με γρήγορες, διαδοχικές εναλλαγές του "τότε" και του ¨τώρα", σε πρωτοπρόσωπη γραφή, με εκφραστικά μέσα, των οποίων η χρήση αποδεικνύει συγγραφική δεινότητα που αποδίδουν επαρκέστατα αν μη τι άλλο, την αμεσότητα που απαιτεί η αφήγηση, η πλοκή αναπτύσσεται σταδιακά, ως προς τον τον τρόπο που επιλέγει η Εύα να διαχειρισθεί το παρελθόν, με κυνικότητα, σκληρότητα, στοιχεία που αναμφισβήτητα απορρέουν από τον αντισυμβατικό της χαρακτήρα, αλλά δεν επαρκούν για να αποκρύψουν τον τραυματισμένο της ψυχισμό, που η ίδια επιμελώς κρύβει με το προσωπείο της αυτάρκους, επιτυχημένης, αποφασισμένης γυναίκας. 

Η "αναζήτηση" της αλήθειας όμως, κρύβει πολύ περισσότερα από την ουσία της, αφού με τρόπο που συνάδει πλήρως και με το αστυνομικό σκέλος, εξελίσσεται ουσιαστικά, ένα είδος ανελέητης ψυχολογικής καταβύθισης και αναδρομής στο παρελθόν, από το οποίο, όσο και η ίδια η Εύα να επιθυμεί, δεν θέλει ή δεν μπορεί να αποκοπεί...., παραμένει έως το τέλος "συνδεδεμένη" μαζί του, αναμετρώμενη μαζί του και με τον ίδιο της τον εαυτό, αιωρούμενη ανάμεσα στο τότε, στο τώρα αλλά και σε προσδοκίες, ανέφικτες και αταίριαστες με τη δική της προσωπικότητα, αναλώμενη σε ψευδαισθήσεις και εμμένοντας τελικά σε αυτές, με νηφάλια μεν σκέψη, επιφανειακά ψύχραιμη και διαυγής, ωστόσο μετέωρη ανάμεσα στο συναίσθημα και στη λογική, και αποδίδοντας ή δικαιολογώντας, την αυτοκαταστροφική εν τέλει συμπεριφορά της σε παράγοντες, που δεν εξαρτώνται από ιδιοσυγκρασίες, συναισθηματική ωριμότητα, λογική σκέψη και συγκρότηση, αφού όπως αναφέρει η ίδια προς το τέλος : 

"Ολοι μας είμαστε χημικά στοιχεία, που μπερδεύονται με άλλα, μέσα σε περίπλοκα διαλύματα, με άλλοτε άλλο αποτέλεσμα. Καμιά φορά δεν συμβαίνει τίποτα, καμιά φορά συμβαίνουν αόρατες ζυμώσεις, καμιά φορά προκύπτουν εκρηκτικά μείγματα. Κι όλα αυτά χωρίς κανόνες, χωρίς νόμους, χωρίς έναν μπούσουλα, όπως υπάρχει στη χημεία. Αναμειγνυόμαστε με τυχαιότητα, καίμε ο ένας τον άλλον, τον τροποποιούμε, του αλλάζουμε τη σύσταση, τον εξαφανίζουμε καμιά φορά". 

Είναι μία άποψη απέναντι στη ζωή και αυτή, αν είναι σωστή ή λάθος, άδικη ή δίκαιη, εξαρτάται από όσα τελικά κρύβει στις πιο μύχιες σκέψεις του ο καθένας από εμάς....το τέλος του βιβλίου, προσωπικά, το θεωρώ αμφίσημο και ιδιαίτερα γόνιμο για σκέψεις και προβληματισμούς, για την αλήθεια που δεν είναι πάντα αντικειμενική, αλλά τις περισσότερες φορές "υποκειμενική", και επακόλουθο της ατομικής μας πορείας και θεώρησης απέναντι στα πράγματα. 

Κατέληξα κλείνοντάς το, ότι είναι ένα "έξυπνα" γραμμένο ως προς τη σύλληψή του, αλλά και πολύ ενδιαφέρον, αξιόλογο κοινωνικό μυθιστόρημα, διαφορετικό ως προς την εξέλιξή του και ως προς το τέλος του.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ "Ψίθυροι στις φλόγες", εκδ. Λιβάνη 2014

«Η μοίρα είναι ένα σύνολο ομόκεντρων κύκλων. Οσο κι αν μεγαλώνουν, όσο και αν απομακρύνονται ο ένας από τον άλλο, η αφετηρία είναι πάντα η ίδια. Το ίδιο κέντρο, το ίδιο σημείο στο οποίο στέκεται η βελόνα του διαβήτη…»

Είναι πολύ σημαντικό (και για τον συγγραφέα πρωτίστως, αλλά και για τον αναγνώστη, που είναι ο τελικός αποδέκτης) να νιώθει, κανείς, κλείνοντας κάθε βιβλίο, πολλά και διάφορα συναισθήματα, που δημιουργούνται από την καταβύθιση στις σελίδες του. Οι «Ψίθυροι στις φλόγες», ανταποκρίθηκαν και με το παραπάνω στις προσδοκίες μου, αφού η ανάγνωσή τους δημιούργησε διαφορετικά, αλληλοδιαδεχόμενα συναισθήματα, αντίστοιχα της καταιγιστικής εξέλιξης της πλοκής του. Η ιστορία της Σεμέλης – Σεμίνας, έχει πολλά μηνύματα,  αφορμές για προβληματισμό και θέματα για συζήτηση, που δεν αναλώνονται μόνο στο σήμερα, αλλά είναι διαχρονικά και κυρίως ανθρώπινα. Η αυτονόητη ανάγκη κάθε παιδιού να αισθάνεται ότι αγαπιέται από τον πιο δικό του άνθρωπο στον κόσμο, την μητέρα του, να νιώθει προστατευμένο, αποδεκτό και ασφαλές και οι πληγές της έλλειψης της μητρικής ανιδιοτελούς αγάπης. Ο τρόπος της παιδικής αντίδρασης και ο χρόνος που πρέπει να διανύσει κανείς από την παιδική του ηλικία έως την ενηλικίωση του για να αποδεχθεί τους γονείς του, όχι ως πρότυπα και μάλιστα ιδανικά, αλλά ως ανθρώπους, που αναζητούν τη συντροφικότητα. Πως το ερωτικό πάθος, μπορεί να αποβεί καταστροφικό για έναν άνθρωπο, όταν δεν μπορεί να το χαλιναγωγήσει, και η καρδιά παίρνει τα ηνία από τη λογική και τις κοινωνικές συνθήκες και επιταγές. Το δικαίωμα κάθε γυναίκας, έστω και με το λάθος τρόπο, να διαθέσει την ψυχή της και την καρδιά της όπως επιθυμεί, υπακούοντας σε ορμέμφυτα πάθη, και παρασύροντας τον εαυτό της σε βάθη και λάθη, που δεν μπορεί να αντιληφθεί ούτε συνειδητά ούτε έγκαιρα, και τότε το πάθος μετατρέπεται σε ολέθριο λάθος με απροσμέτρητες συνέπειες.  Η αδελφική αγάπη, η οποία κάποιες φορές, δεν είναι δεδομένη, όταν κυριαρχούν άλλα συναισθήματα, η φιλοδοξία, η απληστία, η αγάπη για το χρήμα και τα υλικά αγαθά, ο φθόνος και η δίψα για δύναμη και εξουσία. Η πατρική αγάπη, αντιμέτωπη με τη συνείδηση και την αναζήτηση της αλήθειας.  Η ανάγκη του ανθρώπου να αποδώσει δικαιοσύνη με τον δικό του τρόπο, όταν η αδικία, ο πόνος, η οδύνη της απώλειας, η απόγνωση και η επαφή με το θάνατο, δίνουν τη θέση τους στο μίσος, στην ανάγκη για εκδίκηση, στην αποστροφή, στο θυμό και στην οργή. Μπορεί ο άνθρωπος, στην πορεία της ζωής του, να αλλάξει πραγματικά χαρακτήρα και προσωπικότητα (να διαμορφώσει ναι, να αλλάξει όμως ;;) συνειδητά, να αλλοιώσει τις αρχές και τις αξίες του, ακόμα και όσα αρνητικά απωθημένα μπορεί να έχει, ή, εν τέλει, στον πυρήνα της ψυχής του, παραμένει ο ίδιος ή η ίδια, και χρειάζεται  καταβύθιση για να αποτινάξει όσα τον βασανίζουν και να αποδεχθεί τελικά τον ίδιο του τον εαυτό ;;  Ένα πολύ δυνατό βιβλίο, με καθηλωτική εξέλιξη, ανατροπές, μυστικά, αιωρούμενα ερωτηματικά, πάθος, ένταση, αγωνία, με εναλλαγές μεταξύ του παρόντος και του παρελθόντος, με διεισδυτικότητα στα άδυτα της ανθρώπινης ψυχής, και με λυτρωτικό τέλος, διαφορετικό, κατά τη γνώμη μου, για κάθε χαρακτήρα του βιβλίου. Δεν περίμενα κάτι λιγότερο από την Ευαγγελία Ευσταθίου, και σίγουρα θαύμασα για άλλη μία φορά την έμπνευση, το ταλέντο, τη συγγραφική δεινότητα και την ικανότητά της να μας χαρίζει αλησμόνητα βιβλία. 

ΘΑΛΕΙΑ ΚΟΥΝΟΥΝΗ - ΜΑΡΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΥΡΟΥ "Χωρίς εσένα" - "Δεν υπήρξα ποτέ", εκδ. Λιβάνη 2014

Δύο πολύ μικρά αποσπάσματα, που ξεχώρισα και από τα δύο βιβλία : 

«…Κάνει τα σχέδιά του με προσοχή πιστεύοντας πως έχει υπολο­γίσει όλες τις παραμέτρους. Οραματίζεται το αποτέλεσμα που επιθυμεί και χαμογελά αυτάρεσκα. Νιώθει ένας μικρός θεός που μπορεί να ορίσει τις ζωές των άλλων…..» («Χωρίς εσένα»)

«….Ποιος ξέρει; Κάποια στιγμή να δώσει ο Θεός, ή ένα άλλο, άγνωστο κάτι, να μπλεχτούν οι ψυχές μεταξύ τους και ως διά μα­γείας να γίνουν πουπουλένιες οι χαρές και τα ωραία και να μικρύ­νουν, να γίνουν πετραδάκια τοσοδά αυτά που κάποτε τα νιώθαμε ασήκωτα και σκεπασμένα απ’ τον ίδιο ουρανό!» («Δεν υπήρξα ποτέ»)

Όταν πληροφορήθηκα, πρώτη φορά, για την παράλληλη λογοτεχνία, (και χωρίς να ξέρω τότε, ποιοι ή ποιες είναι οι συγγραφείς), αισθάνθηκα περιέργεια, για το καινοφανές λογοτεχνικό είδος, (αντίστοιχη συγγραφική κίνηση δεν γνωρίζω να έχει παρουσιασθεί ούτε στο εξωτερικό) και την πρωτοποριακή απόφαση των δημιουργών, αφού, επρόκειτο για δύο βιβλία, με το ίδιο θέμα, τα οποία, παρά την αυτοτέλειά τους, ήταν αλληλένδετα μεταξύ τους, ούτε το ένα αποτελούσε συνέχεια του άλλου (όπως πολλές φορές γίνεται). Ανεξάρτητα από τη σειρά που τα διάβασα, κατά την προσωπική μου άποψη, το εγχείρημα πέτυχε, και όχι μόνο λόγω της θέλησης και της ικανότητας των συγγραφέων, να αφηγηθούν παράλληλα μία ιστορία, η κάθε μία με τον δικό της τρόπο γραφής, και «υιοθετώντας» την οπτική γωνία των δύο βασικών προσώπων, αλλά και γιατί πραγματικά, ήταν αδύνατη η συνολική σύλληψη της ιστορίας και η κατανόηση της, στο μέτρο που επεδίωκαν οι ίδιες οι συγγραφείς να μεταδώσουν, εάν, είχε γραφθεί ένα και μόνο βιβλίο. Γιατί θα ήταν πολύ δύσκολο, κατά τη γνώμη μου πάντα, σε ένα βιβλίο, με  διατήρηση του ειρμού και συνεκτική ισορροπία, αναφορικά με τις εναλλαγές, να αποδοθεί με τόση διεισδυτικότητα και εμβάθυνση χαρακτήρων, η ιστορία δύο ώριμων ανθρώπων, με διαφορετικά βιώματα, εμπειρίες, των οποίων οι προσωπικές πορείες διασταυρώνονται σε κρίσιμα, για τους ίδιους, χρονικά σημεία, με τελείως ξεχωριστά και ιδιαιτέρως εξατομικευμένα κίνητρα για το κάθε πρόσωπο, για να καταλήξουν αλληλοεξαρτώμενες, αφού ξεπεράσουν τις αναστολές τους και τους «περιορισμούς» από το κοινωνικό, οικογενειακό ή επαγγελματικό τους περιβάλλον, και μέσα από εσωτερικές συγκρούσεις, προβληματισμούς, ψυχολογικές εντάσεις και ηθικά διλήμματα, να υπερβούν τα κατεστημένα «πρέπει» και να ενώσουν τις ζωές τους.  

Αντίθετα, τα δύο βιβλία, (των οποίων οι τίτλοι είναι εξαιρετικά εύστοχοι), αφηγηματικά διατηρούν μία αξιοζήλευτη ισορροπία, η οποία αποτελεί προσωπικό επίτευγμα των ίδιων των συγγραφέων τους. Το κάθε βιβλίο αφηγείται την ίδια ιστορία, με μοναδικό τρόπο. Μέσα από το «Χωρίς εσένα» της Μαίρης Κωνσταντούρου, γνωρίζουμε την ηρωίδα, έναν άρτια δομημένο χαρακτήρα, της οποίας οι σκέψεις, τα συναισθήματα, οι επιφυλάξεις και οι προβληματισμοί, σκιαγραφούνται με αμεσότητα, ευαισθησία, ρεαλισμό και χωρίς κανένα στοιχείο μελοδραματισμού ή υπερβολής, και μέσα από το «Δεν υπήρξα ποτέ» της Θάλειας Κουνούνη, γνωρίζουμε τον ήρωα, λίγο πιο περίπλοκο ως χαρακτήρα, του οποίου, ωστόσο η περιγραφή και η ανάλυση ως χαρακτήρα δεν υπολείπεται σε τίποτα από την αντίστοιχη περιγραφή της ηρωίδας, αφού μεταδίδονται με ενάργεια και ένταση, όλα εκείνα τα προσωπικά βιώματά του και ο ψυχισμός του, που στην κατάλληλη στιγμή, θα διαδραματίσουν καίριο ρόλο στην εξέλιξη της ιστορίας. 

Δεν ξέρω, εάν, στο μέλλον και άλλοι συγγραφείς ή δημιουργοί, θα ακολουθήσουν την ιδέα της Μ. Κωνσταντούρου και της Θ. Κουνούνη, πάντως τα εύσημα και τα συγχαρητήρια είναι και για το εγχείρημα, και φυσικά και για το επιτυχημένο αποτέλεσμα.

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΛΕΒΕΝΤΑΚΗ "Στα μονοπάτια του καπνού", εκδ. Λιβάνη 2014

«Βάδιζα συνετά στο μονοπάτι που η μοίρα επέλεξε να περπατήσω, θάβοντας της ψυχής τα κατάλοιπα με το βλαστό της λησμονιάς, προσπαθώντας να γαληνέψω τη σκέψη μου, ακολουθώντας την αντίστροφη μέτρηση που θα με απελευθέρωνε από κάθε αίσθημα ενοχής».

Ομολογώ, ότι, αν δεν γνώριζα τη συγγραφέα του βιβλίου «Στα μονοπάτια του καπνού», ενός από τα καλύτερα και πιο δυνατά, μυθιστορήματα που διάβασα τον τελευταίο καιρό και ανήκει και σε ένα δύσκολο λογοτεχνικό είδος (αστυνομικό), το οποίο ναι μεν έχει πολλούς φιλαναγνώστες στη χώρα μας, αλλά όχι πολλούς έλληνες συγγραφείς να το προτιμούν, (συγκριτικά με άλλες χώρες πάντα), δεν θα μπορούσα να φαντασθώ, ότι έχει γραφθεί από Ελληνίδα συγγραφέα, (και αποσαφηνίζω, προς αποφυγή παρεξηγήσεων, για το συγκεκριμένο λογοτεχνικό είδος), η οποία κάθε φορά μας εκπλήσσει ακόμα πιο ευχάριστα, αφού υπερβαίνει τις δικές μου (τουλάχιστον) αναγνωστικές προσδοκίες. 

Η περιγραφή στο οπισθόφυλλο του βιβλίου, λιτή, επαρκής να τονίσει το μυστήριο, που άλλωστε οφείλει να διατρέχει ένα αστυνομικό μυθιστόρημα, καλεί τον αναγνώστη να γίνει συγκοινωνός των βασικών του ηρώων, στην προσπάθεια διαλεύκανσης δύο εγκλημάτων που φαίνεται να συνδέονται μεταξύ τους με παράδοξο και πάντως όχι ευδιάκριτο, εκ πρώτης όψεως, τρόπο. Η λιτότητα όμως της περίληψης του βιβλίου, δεν προιδεάζει για την εξέλιξη της ιστορίας, η οποία είναι καταιγιστική, θα την έλεγα κινηματογραφική, με εικόνες γλαφυρές χωρίς υπερβολές, (και κυρίως χωρίς να προδίδουν τον/την ένοχο/η, μέχρι το τέλος, προσωπικά δεν είχα την ελάχιστη υπόνοια για την αλήθεια), ρεαλιστικές και σωστά τοποθετημένες και συνδεδεμένες με το χωροχρόνο της αφήγησης, χαρακτήρες ανθρώπινους, με παρελθόν, βιώματα δύσκολα ή επώδυνα, πάθη, αδυναμίες, προβληματισμούς, μυστικά, ενοχές, στοιχεία τα οποία προσδίδουν στα «Μονοπάτια του Καπνού» αληθοφάνεια, και ενισχύουν τα πλανώμενα ερωτήματα, για τα ανεξιχνίαστα εγκλήματα και τους δράστες αυτών, έως και την απόλυτη τελική κορύφωση και αποκάλυψη. 

Καθόλου προβλέψιμη πάντως η ολοκλήρωση της ιστορίας, και με εξέπληξε πολύ ευχάριστα το γεγονός, ότι, η απάντηση στο βασικό ερώτημα μου, ως αναγνώστριας, για την ταυτότητα του/της δολοφόνου αλλά και των κινήτρων του/της, δόθηκε προς το τέλος, (και όχι από τα μέσα του βιβλίου, όπως συμβαίνει πολλές φορές στα αστυνομικά μυθιστορήματα), αφού είχαν πλέον αποκωδικοποιηθεί όλα τα σημεία και στοιχεία που τμηματικά αποκαλύπτονταν, είχαν ερμηνευθεί συμπεριφορές και σκέψεις, και είχαν συνδεθεί τα σημαινόμενα με τα σημαίνοντα. Η τοποθέτηση δε, της ιστορίας χρονικά στον Μεσοπόλεμο και τοπικά στην Καβάλα, εκτός της σύνδεσης με τον τίτλο του βιβλίου, λειτούργησε, μέσω της αφήγησης, ως πιστή αναπαράσταση του κοινωνικού, οικονομικού και πολιτικού (ακόμα) σκηνικού της εποχής, χωρίς να κυριαρχεί εις βάρος της ίδιας της πλοκής, αλλά αντίθετα, ενίσχυσε το μυστήριο που περιέβαλλε τα βασικά πρόσωπα, επειδή το περιβάλλον και οι συνθήκες, συνδιαμόρφωσαν χαρακτήρες και εν τέλει, δικαιολόγησαν συμπεριφορές που, αρχικά, φαίνονται άλογες, αδικαιολόγητες, και ανεξήγητες. Κλείνοντας το βιβλίο, αισθάνθηκα ευτυχής που το κράτησα στα χέρια μου, και απόλαυσα την ανάγνωσή του, σχεδόν χωρίς διακοπή, μπορώ να πω, χαίρομαι δε, ιδιαίτερα που η Βασιλική Λεβεντάκη, τιμά με την αστείρευτη έμπνευσή της και τη χαρισματική πένα της, την αστυνομική λογοτεχνία, αφού μας παραδίδει τόσο έξοχα δείγματα γραφής. 

ΘΑΛΕΙΑ ΚΟΥΝΟΥΝΗ "Η Παναγιά των Δελφινιών", εκδ. Λιβάνη 2015

Θρύλοι και μυστήριο, τρεις διαφορετικοί χαρακτήρες, εξίσου ενδιαφέροντες και οι τρεις, και η αφήγηση της αλληλένδετης με ακατάλυτους δεσμούς ζωής τους, συνθέτουν ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον μυθιστόρημα, που, κατά τη γνώμη μου, εκφεύγει από τα συνηθισμένα, αφού δεν περιορίζεται μόνο στην εξιστόρηση και την περιγραφή, ως αναγκαίους όρους της λογοτεχνίας, αλλά «μεταδίδει» με μοναδικό τρόπο, «μαθήματα» αγάπης, φιλίας, αυταπάρνησης, θυσίας, πίστης, εμπιστοσύνης, αισθήματα που αποτυπώνονται με ένταση και κυριαρχούν στο μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου. Θα μπορούσε να είναι ακόμη και εγχειρίδιο για την αναζήτηση της μίας και μοναδικής αλήθειας κάθε ανθρώπου με βάση τα βιώματά του και το περιβάλλον του, την ανατροφή του και την αγάπη που εισπράττει και στη συνέχεια προσφέρει. Αναδεικνύει μέσα από την αφήγηση και τις χρονικές εναλλαγές, σκέψεις και προβληματισμούς που θεωρώ, ότι αφορούν ζητήματα διαχρονικά και αιώνια και κυρίως πανανθρώπινα, για την πίστη και την αμφιβολία, και ως συγγραφικό πλεονέκτημα θεωρώ ότι ακριβώς χάρη στον τρόπο γραφής του, προσεγγίζει τα θέματα αυτά , όχι απλώς ως ένα στοιχείο αναγκαίο της πλοκής, αλλά με ευαισθησία, μέτρο και φιλοσοφική διάθεση, όπως τους αρμόζει.

Ένα απόσπασμα από τις πρώτες σελίδες του, νομίζω ότι είναι αντιπροσωπευτικό της συνέχειας που καλεί τον αναγνώστη να ανακαλύψει.

«Η ιστορία τους κρύβει κάτι πολύτιμο. Αυτό που τους ενώνει είναι κάτι παραπάνω από αγάπη. Υπάρχει στ’ αλήθεια κάτι παραπάνω από την αγάπη ; Κάτι πιο δυνατό ; Ισως όχι. Όμως για να υπάρξει η αγάπη, πρέπει πρώτα να υπάρξει η ζωή. Ή αυτό που οι άνθρωποι ονομάζουν ζωή. Θα σου μιλήσω λοιπόν για τη ζωή τους. Κι αυτό το παραπάνω που ενώνει τη Θεοδώρα, τον Φίλιππο και τη Σαπφώ θα σ΄αφήσει να το ανακαλύψεις μόνος σου. Αλλωστε αυτό είναι μαγεία. Να ανακαλύπτεις, Να εμφανίζεται απρόσμενα μπροστά σου αυτό που αγνοείς».   

Τα εύσημα στη συγγραφέα, εύχομαι να είναι πολλά για την υπέροχη «Παναγιά των Δελφινιών», γιατί πραγματικά της αξίζουν, διότι αισθάνθηκα πέραν της αναγνωστικής ικανοποίησης των προσδοκιών μου (και με το παραπάνω), ότι η συγγραφέας με ωριμότητα, οξυδέρκεια και σεβασμό στην πολυπλοκότητα της ανθρώπινης φύσης, έθιξε εύστοχα με το θέμα που επέλεξε, την ουσία της προσωπικής πορείας και διαδρομής μας…..αφήνοντας τον κάθε αναγνώστη να αναρωτηθεί και να αποφασίσει…… 

ΜΑΡΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΥΡΟΥ "Αγεφύρωτες Σιωπές", εκδ. Λιβάνη 2013

Κλείνοντας τις «Αγεφύρωτες Σιωπές» έμεινα σιωπηλή, σκεφτική και συγκινημένη. Με την πένα της, η Μαρία Κωνσταντούρου, και μέσα από το βιβλίο της, ξεδιπλώνοντας την ιστορία της ηρωίδας της, με δεινότητα, έξυπνη πλοκή, και έντονο μυστήριο, ασχολείται με ένα κοινωνικό πρόβλημα, το οποίο έχει άμεση σχέση με τις παιδικές, αθώες ψυχές, που μπορούν εύκολα από την ανεμελιά και την ευτυχία της παιδικής ηλικίας, να βιώσουν αισθήματα και να ζήσουν καταστάσεις, πρωτόγνωρα για τα ίδια. Η πλοκή ρέει αβίαστα, η σύνδεση παρελθόντος και παρόντος λειτουργεί ως καταλύτης και οδηγός στην αποκάλυψη των μυστικών. Ωστόσο, δεν πρόκειται για μία απλή εξιστόρηση ή παράθεση ή περιγραφή γεγονότων και στιγμών, αλλά με ευαισθησία, άριστη γραφή και άψογο χειρισμό της γλώσσας, η συγγραφέας προσεγγίζει ζητήματα που αφορούν τον αδύναμο ψυχισμό, την ασυνειδησία, τη σκληρότητα, ακόμα και τον κυνισμό, αισθήματα και καταστάσεις που επικρατούν στη ζωή των ανθρώπων διαχρονικά και δεν τα συναντάμε μόνο σήμερα, για να τα αντιπαραβάλει με την αγάπη, την κατανόηση, την αλληλεγγύη, την συγχώρεση, αισθήματα που ο σκεπτόμενος και αληθινός άνθρωπος είναι σε θέση να νιώσει, αφού υπερβεί τις προσωπικές του πικρίες και εμπειρίες. Ένα βιβλίο, που εκπλήσσει ευχάριστα και αξίζει πολλές αναγνώσεις, για τους προβληματισμούς που προκαλεί και τα μηνύματα που περνά προς τον αναγνώστη.

ΜΑΙΡΗ ΚΟΝΤΖΟΓΛΟΥ "Χίλιες ζωές απόψε" εκδ. Λιβάνη, 2013

Από την εισαγωγή του βιβλίου : «Κάθε φορά που ανοίγει ένα καινούριο βιβλίο – και η λέξη «ανοίγει» μπορεί να έχει πολλές σημασίες – ένα παράξενο συναίσθημα, σαν παλιρροικό κύμα, την κατακλύζει σιγά σιγά».

Ξεκινώντας λοιπόν την ανάγνωση του τελευταίου βιβλίου της Μαίρης Κόντζογλου, (η οποία αυτή τη φορά με εξέπληξε ακόμα πιο πολύ με την έμπνευση της, αφού κάθε βιβλίο της είναι διαφορετικό) αισθάνεσαι πραγματικά να παρασύρεσαι, από όλα εκείνα τα στοιχεία που το κάνουν μοναδικό. Ευρηματικό (ένα διανυκτερεύον βιβλιοπωλείο, που πολύ θα ήθελα να υπήρχε και στην πραγματικότητα, με ένα αγγελάκι και έναν καναπέ, αν και άψυχα αντικείμενα, να «συμμετέχουν» με το δικό τους τρόπο σε όλη την εξέλιξη της ιστορίας), ατμοσφαιρικό (η Θεσσαλονίκη «βουτηγμένη» στην ομίχλη, και ένα φεγγάρι που δεσπόζει με την παρουσία του σε όλη τη ροή), πολυπρόσωπο (με έναν διαφορετικό τρόπο, με σπονδυλωτές, κατά κάποιο τρόπο, ιστορίες όπως τις αφηγούνται όσες και όσοι πέρασαν από το βιβλιοπωλείο «Φεγγάρι» ένα και μοναδικό βράδυ, για να μοιρασθούν τις σκέψεις τους, τους προβληματισμούς τους και να ανοίξουν την καρδιά τους στη Θεολογία), βαθιά ανθρώπινο, (με βασικούς χαρακτήρες τη Θεολογία και το Λεωνίδα, τους οποίους γνωρίζουμε σιγά σιγά, χωρίς κανένα περιττό στοιχείο να εισχωρεί στην αφήγηση), λυρικό και συγκινητικό. Με παραπομπές και αναφορές στην ελληνική και παγκόσμια λογοτεχνία, οι οποίες δένουν αρμονικά με τους χαρακτήρες και τις ιστορίες των προσώπων, σημειολογικά και συμβολικά δοσμένες και ενταγμένες απόλυτα στο ύφος και στο πνεύμα του βιβλίου. Ένα βιβλίο αριστοτεχνικά δοσμένο, για την ανθρώπινη επικοινωνία, την ανάγκη της συντροφικότητας, της φιλίας, του έρωτα, έστω και στις δύσκολες εποχές που διανύουμε, εμπνευσμένο, πρωτότυπο, ιδιοφυές θα έλεγα, κρατά αμείωτο το αναγνωστικό ενδιαφέρον, έως το (διπλό) τέλος του, αισιόδοξο και ελπιδοφόρο.

Ένα απόσπασμα από τις τελευταίες σελίδες του βιβλίου, περικλείει για εμένα, προσωπικά, τα μηνύματα του βιβλίου, ή, ακόμα και την «κεντρική του ιδέα» :
“Γιατί τι άλλο πρέπει να είναι το πέρασμά μας από τον κόσμο αυτό ;; πέρα από φως και ζεστασιάς ;; Γιατί να ζούμε στα σκοτάδια της υποκρισίας και να μη χαρίζουμε απλόχερα το φως, λιάζοντας με αυτό τις αλήθειες μας και τις ζωές όλων ;; Τις δικές μας και όσων είναι γύρω μας. Οπου «γύρω» η υδρόγειος, το στερέωμα και όσα άγνωστα υπάρχουν ακόμη παραπέρα. Γιατί να ξεπαγιάζουμε στις ερημωμένες από αισθήματα στέπες της ύπαρξης όταν μπορούμε να έχουμε μόνο θερμά συναισθήματα ;; Όπως η αγάπη, ο έρωτας, η φιλία, ο θαυμασμός, ο σεβασμός και τόσα ακόμη ….». 

ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΤΕΚΟΥ "Αγάπα το ή παράτα το", εκδ. Λιβάνη 2015

"Μέχρι το τέλος της ζωής μας αλλάζουμε. Δεν είμαστε ποτέ οι ίδιοι. Γιατί άραγε ορισμένοι επιμένουν ότι ο άνθρωπος δεν αλλάζει ;; Πως είναι δυνατόν να μεγαλώνεις, να εξελίσσεσαι, να συλλέγεις πληροφορίες και εμπειρίες, χωρίς όλα να επιδρούν πάνω σου με κάποιον τρόπο ; 
Η δική μου άποψη είναι ότι αν βλέπεις τη ζωή στα σαράντα σου όπως την βλέπεις στα είκοσι, έχεις χάσει τα μισά χρόνια της ζωής σου. Θετικά ή αρνητικά, κάθε μέρα που περνάει μας πάει στο επόμενο στάδιο. Θα έλεγα ότι ακόμα κι ένα δευτερόλεπτο φτάνει για να μας διαμορφώσει για πάντα. ...

Μου άρεσε πάρα πολύ, και σπανίως διαβάζω εφηβική λογοτεχνία....ήταν ο τίτλος, ήταν η συγγραφέας (της οποίας έχω γνωρίσει και εκτιμήσει ιδιαιτέρως τα προηγούμενα δύο βιβλία της για ενηλίκους), η επιθυμία να διαπιστώσω, εάν και πως ένας ενήλικος μπορεί να αποδώσει πιστά την ψυχολογική και συναισθηματική κατάσταση των εφήβων της σύγχρονης εποχής ....Πάντως έμεινα απολύτως ικανοποιημένη....υποθέτω, ότι είναι πιο δύσκολο, να γράφεις εφηβική λογοτεχνία από λογοτεχνία ενηλίκων....άλλο αναγνωστικό κοινό, περισσότερο απαιτητικό, στη σημερινή εποχή της τεχνολογίας, της ταχύτητας, της χρήσης ηλεκτρονικών ΜΜΕ...ωστόσο, το "Αγάπα το ή παράτα το", είναι ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο, εξαιρετικά καλογραμμένο, αφού η συγγραφέας με ευαισθησία, χιούμορ, ιδιαίτερη διεισδυτικότητα, δημιουργεί τρεις χαρακτήρες στην εφηβεία (τον Ιάσονα, τη Γιάννα και τη Γιούλη), οι οποίοι είναι αντιπροσωπευτικοί της γενιάς τους, με τα δικά τους άγχη, όνειρα, προβλήματα (όσα προβλήματα μπορεί να έχει ένας/μία έφηβος/η ανάλογα με τα ερεθίσματά του και το περιβάλλον του), τις ανασφάλειες, τις αγωνίες και τις αβεβαιότητες της ηλικίας τους, τις προσδοκίες και τις ελπίδες που είναι συνυφασμένες με τη νεότητα και λίγο πριν την μετάβαση, στην ενηλικίωση....ο τρόπος γραφής, θα έλεγα, ότι είναι απολύτως ταιριαστός με το ύφος του βιβλίου, την εποχή, τις καταστάσεις, ενώ το λεκτικό ύφος αρμόζει άψογα στον τρόπο συμπεριφοράς, σκέψης και ομιλίας των εφήβων....τρεις έφηβοι, όχι αποκομμένοι από το κοινωνικό γίγνεσθαι, αλλά αντίθετα, με τις προσωπικότητές τους, υπό "διαμόρφωση" με πλήθος εσωτερικών και εξωτερικών παραγόντων να καθορίζουν τη ζωή τους, τη συμπεριφορά τους, τις αποφάσεις τους, και την εξελικτική τους πορεία προς τον κόσμο των "μεγάλων"....αποκτώντας ωστόσο εμπειρίες, όχι δυσανάλογες ή ασύμβατες με την ηλκία τους, αλλά θα έλεγα, με έναν τρόπο, "φυσικές" και ως άμεση ή έμμεση συνέπεια των επιλογών της νιότης τους.....Θεωρώ ότι η Ι. Τέκου, δικαίως και επαξίως, κατέκτησε με το σπαθί της μία θέση στην εφηβική λογοτεχνία, με την αμεσότητα της γραφής της, τη ρεαλιστική απόδοση των καταστάσεων που βιώνει η σημερινή γενιά εφήβων, τη φρεσκάδα του γραπτού της λόγου και τα εκφραστικά της μέσα, που είναι ίσως το δυνατότερο και πιστότερο κομμμάτι του αφηγήματός της.

ΘΑΛΕΙΑ ΚΟΥΝΟΥΝΗ "GREEK ΘΕΡΑΠΙ", εκδ. Λιβάνη 2016

ΘΑΛΕΙΑ ΚΟΥΝΟΥΝΗ «GREEK ΘΕΡΑΠΙ»

Σίγουρα η ζωή μπορεί να είναι πιο όμορφη, πιο «πολύχρωμη» όταν το αποφασίσουμε και επιλέξουμε τον τρόπο, πάντως με ένα «Greek ΘΕΡΑΠΙ», με βεβαιότητα γίνεται πιο ευχάριστη, με σύμμαχο το γέλιο….

Ακόμα και ο τίτλος του «ευρηματικός» θα έλεγα, ίσως για να τονίσει τον τρόπο που πολλές φορές ως λαός με (λίγο…μόνο λίγο) ιδιαίτερη ιδιοσυγκρασία, αποφασίζουμε να ξεπεράσουμε τις δυσκολίες μας, τα πάθη μας, τα λάθη μας, τις εμμονές μας κ.ο.κ. Επτά ετερόκλητοι άνθρωποι, με διαφορετική προσωπικότητα ο/η κάθε ένας/κάθε μία από αυτούς (όπως περιγράφονται στο οπισθόφυλλο), κάποιοι από αυτούς, με κοινές αφετηρίες στη ζωή που κάπου χάθηκαν (ηθελημένα ή αθέλητα δεν έχει σημασία) και μετά ξανασυναντήθηκαν, διαφορετικοί όμως και πιο ώριμοι, άλλοι γίνονται αναπόσπαστο μέρος της «ομάδας» που δημιουργείται κάτω από κωμικές και ανορθόδοξες συνθήκες, όλοι όμως, λαμβάνουν μέρος σε μία πρωτότυπη περιπέτεια, η οποία, μπορεί στην αρχή να μοιάζει ….θλιβερή (ή «δακρύβρεχτη»), αλλά στη συνέχεια χαρίζει αβίαστα γέλιο και κυρίως μας προκαλεί περιέργεια για το τέλος….Η ιστορία του βιβλίου, όμως δεν προκαλεί μόνο γέλιο, αλλά προβληματίζει, συγκινεί και αναδεικνύει αλήθειες, με φυσικό τρόπο, χάρη στη ρέουσα πλοκή του, και στη φιλοσοφική συγγραφική διάθεση (την οποία, πάντα διακρίνουμε μέσα στα βιβλία της Θάλειας Κουνούνη), η οποία είναι διακριτικά τοποθετημένη σε καίρια σημεία του, αποδεικνύοντας όχι μόνο τη δεινότητα, τη φαντασία, την έμπνευση,  και κυρίως (γιατί προσωπικά για εμένα είναι σημαντικό) το ότι η συγγραφέας μας δεν είναι «μονοσήμαντη» (δεν ξέρω και αν είναι δόκιμος ο χαρακτηρισμός…), αντίθετα, στο συγκεκριμένο βιβλίο, αντλεί το «υλικό» της πολύ επιτυχημένα, με ευαισθησία και με οξυδέρκεια, από την καθημερινότητα και την ίδια τη ζωή, μπορώ να πω, για να μοιρασθεί συναισθήματα, όνειρα, προσδοκίες, και μετά το χαμόγελο αλλά και το γέλιο, να μας μεταφέρει και μηνύματα, με πρωτότυπο και ιδιαίτερα διεισδυτικό τρόπο και να κρατήσει σε εγρήγορση τις σκέψεις μας για αξίες αναλλοίωτες και διαχρονικές, όπως η φιλία….η φιλία, η απουσία της οποίας «μπορεί να έχει τραγικά αποτελέσματα στην ψυχολογία των ανθρώπων. Χωρίς έναν άνθρωπο δίπλα σου που θα μοιραστεί τον πόνο σου, τη χαρά σου, που δεν θα είναι εκεί για να επιδοκιμάσει τα σωστά και να αποδοκιμάσει τα λάθη σου για να σε κάνει καλύτερο άνθρωπο, δεν μπορείς να ανταπεξέλθεις....»....Ευτυχής που το επέλεξα, πολύ περισσότερο που χάρηκα την ανάγνωσή του, και ως εκ τούτου, φυσικά και επόμενα τα συγχαρητήρια και οι πολλές θερμές ευχές για την πορεία του….

ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ "Βαθύ βελούδινο σκοτάδι", εκδ. Λιβάνη 2013

Ένα υπέροχο βιβλίο, για το οποίο η Ευαγγελία Ευσταθίου μας είχε προιδεάσει μεν, αλλά χωρίς βέβαια να φαντασθούμε, ότι θα έκανε την έκπληξη, προσφέροντας μας μία ιστορία, γεμάτη ένταση, πάθος, μυστήριο, αγωνία, μέσα από την οποία, εκτός από την εξέλιξη της ζωής των δύο βασικών ηρώων, το παρόν μπλέκεται άρρηκτα με το παρελθόν, με έναν πρωτότυπο και ευρηματικό τρόπο. Μια κατάρα η οποία ανατρέχει ανά τους αιώνες και επηρεάζει τις ζωές πολλών ανθρώπων, και φθάνει έως και το σήμερα, για να δοθεί (;;) η τελική λύση. Θα μπορέσουν άραγε οι ήρωες να ξεπεράσουν τα σκοτάδια τους και να ανακαλύψουν το φως ;; Θα μπορέσουν η αγάπη και η συγχώρεση να νικήσουν το μίσος, το φόβο και την οργή και να φέρουν τη λύτρωση στις ψυχές τους ;; Μέχρι τις τελευταίες σελίδες του βιβλίου, η αγωνία κορυφώνεται, αφού, το τέλος για τους δύο ήρωες δεν είναι προδιαγεγραμμένο, αντίθετα, οι ζωές τους επηρεάζονται από τις ζωές ανθρώπων που είναι «δεμένοι» μαζί τους, άυλα και μεταφυσικά, χωρίς οι ίδιοι να το επιδιώκουν. Οι εκπλήξεις στο βιβλίο, και κυρίως στην γραφή του πολλές και ευχάριστες : ο συνδυασμός παρόντος και παρελθόντος, με την μεταφορά της πλοκής σε παλαιότερους χρόνους, και την εξιστόρηση της ζωής ανθρώπων, οι οποίοι έζησαν και αυτοί με τη σειρά τους μέσα στα σκοτάδια. Επίσης η εξαιρετική ποιητική γραφή της Ευαγγελίας Ευσταθίου, η οποία, με ευαισθησία και λυρισμό, και εξυπηρετώντας τη πλοκή της ιστορίας, μας έδειξε το ταλέντο της (για άλλη μία φορά) και σε αυτόν τον τομέα, δίνοντας μας όμως δείγματα της γραφής αυτής, μοναδικά και απολύτως δεμένα με την ιστορία. Ένα πολύ δυνατό, ζωντανό βιβλίο, στο οποίο, κατά τη γνώμη μου, η Ευαγγελία Ευσταθίου, δεν μας παρέσυρε απλώς, αλλά έδωσε πράγματα ακόμα πιο πολλά, αφού λόγω του θέματος του, είχε ιδιαίτερο ψυχογραφικό χαρακτήρα, (για εμένα προσωπικά, έδωσε κομμάτια της ψυχής της), το οποίο γοητεύει τον αναγνώστη, τον ελκύει κυριολεκτικά μέχρι την τελευταία σελίδα, γραμμένο όπως πάντα εξαιρετικά, με ρέουσα γραφή, με στέρεους χαρακτήρες, με καθηλωτική πλοκή, μία ακόμα συναρπαστική ιστορία, και ένα μαγευτικό ταξίδι ανά τους αιώνες. 

Θάλεια Κουνούνη "Η ευτυχία εδώ ή λίγο πιο πέρα", εκδ. Λιβάνη 2013

Κλείνοντας το βιβλίο της Θάλειας Κουνούνη, «Η ευτυχία εδώ ή λίγο πιο πέρα», αισθάνθηκα εκτός από αναγνωστική ικανοποίηση, και απόλυτα ευχαριστημένη, αφού, όσα προσδοκούσα από τη βύθισή μου στις σελίδες του, πραγματικά τα βρήκα. Εκτός από τον τρόπο γραφής του, την πλοκή του, το στήσιμο και την περιγραφή όλων των χαρακτήρων (ακόμα και αυτών που δεν είχαν πρωτεύοντα ρόλο) και τις απρόσμενες ανατροπές, τα οποία ήταν όλα άψογα, πρόκειται για ένα βιβλίο πολύ ανθρώπινο, που σε κερδίζει όχι μόνο με το θέμα του, το οποίο αναπτύσσεται από όλες τις πλευρές ου, αλλά και με την αμεσότητα της γραφής του. Γραμμένο με την ευαισθησία που αρμόζει στο θέμα με το οποίο ασχολείται, το βιβλίο της Θάλειας Κουνούνη, είναι βαθύτατα συναισθηματικό, αληθινό με την έννοια ότι οι ηρωίδες βιώνουν καταστάσεις, για κάθε μία από τις οποίες, είμαι βέβαιη πως κάθε αναγνώστρια ξεχωριστά με τη δική της εμπειρία ζωής, θα αναγνωρίσει ως πιο κοντά στην ψυχοσύνθεσή της, συγκινητικό, (ορισμένα κεφάλαια του βιβλίου είναι απλώς συγκλονιστικά, δεν μπορώ να πω τίποτε παραπάνω), αισιόδοξο, με πολλά μηνύματα και διλήμματα, για την ίδια τη ζωή, τις αξίες της, την αγάπη, τη φιλία, την εμπιστοσύνη, το σεβασμό, την προσφορά προς τους άλλους και την ανιδιοτέλεια. Ο πυρήνας του βιβλίου είναι η μητρότητα, η αιώνια αυτή αξία, η οποία θεωρείται (και κατά την προσωπική μου άποψη είναι) η ύψιστη και πιο ιερή αποστολή της γυναίκας, η οποία όμως δεν είναι πάντα αυτονόητη, ούτε εύκολη, ούτε ο ερχομός της ακολουθεί στερεότυπα, χρόνους και ανθρώπινες ανάγκες. Με την εξέλιξη της ιστορίας, δικαιώνεται απόλυτα ο τίτλος του βιβλίου, η αναζήτηση της ευτυχίας μέσα από την μητρική αγάπη και προσφορά, με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους, τους οποίους θα ανακαλύψετε διαβάζοντας το. 

Βίκυ Στουφή "Εσπερία", εκδ. Λιβάνη 2015

Πρωτότυπη η σύλληψη του θέματος, της κεντρικής ιδέας και της πλοκής με ένα ανατρεπτικό τέλος (που θα μπορούσε να είναι και η αρχή....). Συμβολικό, αλληγορικό, μεταφυσικό σε κάποια σημεία του, με εναλλαγές που αφορούν τη συναισθηματική, ψυχική αλλά και κοινωνική κατάσταση του ήρωα, ανάλογα με τις συνθήκες που κάθε φορά μεταβάλλονται και συνιστούν άλλοτε είτε δοκιμασία για τον ίδιο, ο οποίος αναγκάζεται να ζήσει σε ένα ολωσδιόλου διαφορετικό περιβάλλον, και μάλιστα επιβαλλόμενο και μη φιλικά διακείμενο, είτε επιβεβαίωση, με κάποιον τρόπο, σημαντικών στοιχείων της προσωπικότητάς του, της συμπεριφοράς του και της κοσμοθεωρίας του. Δεν θα το έλεγα "εύκολο" βιβλίο, αγγίζει με μυθοπλαστικό και πολύ ενδιαφέροντα τρόπο, την ανθρώπινη ψυχή, τις βαθύτερες επιθυμίες, σκέψεις, όνειρα και προσδοκίες μας, των οποίων η πραγματοποίηση πολλές φορές δεν εξαρτάται από εμάς τους ίδιους, αλλά από παράγοντες που δεν ελέγχουμε ή δεν είμαστε σε θέση να προδιαγράψουμε. Η "Εσπερία", μας καλεί να την αναζητήσουμε και να την εξερευνήσουμε ο καθένας και η καθεμία από εμάς, αναρωτώμενοι για το ουσιαστικό και αληθινό νόημα της φθαρτής μας ύπαρξης, τις εσωτερικές μας ισορροπίες και την έννοια της αιωνιότητας.

"Γυναίκες Θάλασσες" Σίσσυ Θεοφανοπούλου, εκδ. Λιβάνη 2016

Ενα όμορφο ταξίδι σε τρία νησιά του Αιγαίου, την Χίο, την Νίσυρο και τη Σύρο, που εξελίσσεται σε τρεις δεκαετίες, με ενδιαφέρουσα σύλληψη και πλοκή και εξίσου αξιόλογη συγγραφική γραφή. 

Τρεις γυναίκες, οι βασικοί του χαρακτήρες, η κάθε μία με τη δική της μοναδική προσωπικότητα, που ζουν με ένταση τις ξεχωριστές στιγμές της ζωής τους, καλούνται να πάρουν κρίσιμες αποφάσεις, και στη συνέχεια, είτε να τις πραγματοποιήσουν και να τις τηρήσουν στο μέτρο του δυνατού, και σε συνάρτηση με το κοινωνικό τους περιβάλλον και με τις προσωπικές τους επιλογές, είτε να τις αναθεωρήσουν, όταν οι συνθήκες το απαιτούν και ο χρόνος έχει καταστεί σύμμαχός τους και καθοριστικός παράγοντας για την εξέλιξή τους. Οι τρεις συγγραφικές ηρωίδες, των οποίων οι ζωές, θα συνδεθούν στην πορεία της ιστορίας, αποτελούν αντίστοιχα τρεις ολοκληρωμένους, στέρεους και αληθινούς χαρακτήρες, η σκιαγράφηση των οποίων, από τη Σ. Θεοφανοπούλου, μπορώ να πω, κατά τη γνώμη μου, ότι είναι από τις πιο άμεσες και ρεαλιστικές αποδόσεις που έχω συναντήσει σε μυθοπλασία, αφού δεν διέκρινα ούτε υπερβολές, ούτε εξιδανικεύσεις, αλλά αντίθετα μία αρμονική ισορροπία, η οποία και «επέτρεψε» κατά κάποιο τρόπο, μετά την παράλληλη αφήγηση την απόλυτα εναρμονισμένη σύνδεσή τους, χωρίς να υπάρχουν κενά ή ερωτηματικά. 

Αν και ο τίτλος του παραπέμπει σε «γυναικείο» μυθιστόρημα, επειδή είμαι κατά των διακρίσεων και των χαρακτηρισμών, μπορώ να πω, ότι, η συγγραφέας, προσεγγίζει πολύ καλά μεν, τον γυναικείο ψυχισμό, ωστόσο, με ιδιαίτερη οξυδέρκεια και έμφαση στη διαφορετικότητα εκάστου εξ αυτών, αναδεικνύει και τους ανδρικούς χαρακτήρες του βιβλίου, οι οποίοι αναπόφευκτα και εύλογα διαδραματίζουν σημαντικό και καταλυτικό ρόλο για την ολοκλήρωση της μυθιστορίας.

"Η υπόσχεση" Γεωργία Κακαλοπούλου, εκδ. Λιβάνη 2016

«Κανείς δεν βιώνει την ευτυχία σε μάκρος….Τη ζει σε στιγμές, σε όσα αγαπά και του δίνονται σε μικρές δόσεις. Αν η ευτυχία ήταν κάτι που κρατούσε αιώνια, θα έχανε τη θαυμαστή της σημασία. Οι απογοητεύσεις είναι αυτές που μας υπενθυμίζουν ότι πρέπει να απολαμβάνουμε τις στιγμές της ευτυχίας».........

"...έστω και αργά...πρέπει να μάθεις πως σε αυτόν τον κόσμο ο τρόπος με τον οποίο δρας επηρεάζει πρώτα απ' όλα εσένα τον ίδιο και την ψυχή σου. Το καλό ή το κακό γεννιούνται σε μια ζεστή φωλιά στο κέντρο του στήθους μας και φτερουγίζουν πρώτα εκεί. Προτού πετάξουν προς τα έξω, στον υπόλοιπο κόσμο, πρώτα γεμίζουν το σώμα μας και την ψυχή μας με την ενέργειά τους και μας πλημμυρίζουν είτε με φως είτε με σκοτάδι. Ετσι είναι και οι λέξεις, μαζί με όσα κουβαλάνε : επιθυμίες, φόβους, αλήθειες και ψέματα. Ολα πρώτα γεμίζουν τα κανάλια μέσα μας και έπειτα ξεχύνονται προς τις θάλασσες του κόσμου ....". 

Δύο χαρακτηριστικά αποσπάσματα, από την "Υπόσχεση" της Γ. Κακαλοπούλου, η οποία με αστείρευτη έμπνευση, και με τον δικό της τρόπο, που δεν επιτρέπει στον αναγνώστη να "κλείσει" εύκολα το βιβλίο, πριν φθάσει το τέλος της ιστορίας, για άλλη μία φορά, μας κράτησε σε εγρήγορση, αγωνία και ένταση. Η διαχρονική αντιπαράθεση καλού και κακού, φωτός και σκότους, και η συνάντηση δύο ανθρώπων τόσο διαφορετικών, στην κοσμοθεωρία τους, στη συμπεριφορά τους και στις πιο μύχιες σκέψεις τους, υπό την σκιά και την μακρόχρονη επίδραση μιας κατάρας, εξυφαίνεται με ιδιαίτερα ελκυστικό τρόπο, τόσο με τον |"τονισμό" της αντίθεσης μεταξύ των προσωπικοτήτων των δύο βασικών συγγραφικών χαρακτήρων όσο και με την αρμονική εξέλιξη της πλοκής, αφού σταδιακά και ανάλογα με τα μυστικά, τις αποκαλύψεις, τα συναισθήματα που αναμοχλεύονται και κυριαρχούν, τις καίριες αποφάσεις που είτε πρέπει να ληφθούν άμεσα είτε συνδέονται αλληλένδετα με την ατομική πορεία της ζωής τους, επέρχεται η κορύφωση και εν τέλει η λύτρωση. Παρά το γεγονός, ότι η ιστορία της Τάμι και του μυστηριώδους Κόντε, δεν φείδεται συναισθηματισμού, ωστόσο με αρτιότητα και λυρισμό, συνάμα με την αμεσότητα της γραφής, χωρίς μελοδραματισμούς ή υπερβολικές περιγραφές, επιτυγχάνεται άψογο συγγραφικό αποτέλεσμα, αφού, η αφήγηση της Γ. Κακαλοπούλου, περιέχει αναμφισβήτητα, όλα εκείνα τα στοιχεία, που καθιστούν την "Υπόσχεσή" της, ένα πολύ ενδιαφέρον και συναρπαστικό μυθιστόρημα, το οποίο με βεβαιότητα, κερδίζει επαξίως και δικαιολογημένα τον αναγνώστη.

ΜΑΡΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΥΡΟΥ "Η άγνωστη δίπλα μου" εκδ. Λιβάνης 2016

"...H αγάπη έχει την ικανότητα να ομορφαίνει τα πάντα γύρω της, να καθαγιάζει τα πάντα στη ζωή. Τον χρόνο, τον τόπο, τους ανθρώπους και τα αντικείμενα. Ολοι και όλα αποκτούν ξαφνικά ξεχωριστή αξία. Ολα γίνονται πολύτιμα, πανέμορφα και τέλεια παρά τις όποιες ατέλειές τους. Και εσύ παύσεις να είσαι μια μονάδα, ένα σκέτο "εσύ". Βιώνεις το "εμείς", μια ενότητα που σου χαρίζει την εκτυφλωτική λάμψη της δύναμης και της ευτυχίας. Δεν είσαι ξέχωρος και άσχετος μέσα σε έναν κόσμο από μουντούς, μοναχικούς ανθρώπους. Γίνεσαι κομμάτι μιας ενότητας, ζωτικό όργανο ενός συνόλου. Γίνεσαι ο σκοπός και ταυτόχρονα το νόημα κάποιου άλλου. Υπάρχει κάτι πιο υπέροχο από αυτό ;;»

«….Ο κόσμος χαρακτηρίζεται από ποικιλομορφία και διαφορετικότητα. Κι όμως, λίγοι είναι εκείνοι που μπορούν να κατανοήσουν και να αποδεχθούν το διαφορετικό. Το οποιοδήποτε διαφορετικό, Και ακόμη λιγότερο, αυτοί που έχουν την ικανότητα να μπουν στη θέση του άλλου. Οι ίδιοι δεν αντιμετωπίζουν κανένα αντίστοιχο πρόβλημα. Εχουν όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που τους κατατάσσουν στους «φυσιολογικούς» ανθρώπους. Η καθημερινότητά τους ταυτίζεται με εκείνη των πολλών. Των «φυσιολογικών». Ποιος ο λόγος να προβληματιστούν για το πώς θα αισθάνονταν αν κάτι πήγαινε στραωά κατά τη γέννησή τους ή την πορεία της ζωής τους, με αποτέλεσμα να χάσουν τα κεκτημένα τους ; Ποιος ο λόγος να αποδεχτούν στη ζωή τους κάποιον που θα τους χαλούσε την απατηλή αξιοπιστία του εφήμερου παραδείσου τους ;….»

Η «Αγνωστη δίπλα μου», πόσο άγνωστη μπορεί να είναι τελικά ;; και πόση δύναμη ψυχής μπορεί να χρειάζεται να αποδεχθούμε την ύπαρξή της, να την πλησιάσουμε, να την ακούσουμε, και να αισθανθούμε τελικά, ότι όσα ο ανθρώπινος νους, πολλές φορές επιθυμεί να προσπερνά, με τη λογική και την ορθή κρίση, ως «παράξενα» και μη συνάδοντα με τον σύγχρονο τρόπο ζωής μας, εναρμονίζονται και ισορροπούν με τις επιταγές της καρδιάς ;; Γραμμένο με μοναδικό και υπέροχο τρόπο, με ευαισθησία και με φιλοσοφική διάθεση, δια χειρός Μαίρης Κωνσταντούρου, η ιστορία της «άγνωστης» και όσων την συναντούν, μεταφέρει και μεταδίδει μηνύματα ελπίδας, αισιοδοξίας, ψυχικής δύναμης και ανθρωπιάς, που τόσο ελλείπουν αλλά και άλλο τόσο χρειάζονται στην εποχή μας και μας θυμίζει μέσα από τη συγγραφική πένα, ηθικές αξίες, όπως η σημασία της φιλίας και το άρρηκτο των οικογενειακών δεσμών. Ακόμα και τα ονόματα των δύο, εκ των βασικών χαρακτήρων, προς το τέλος της αφήγησης, με το συμβολισμό τους, αποδίδουν ένα από τα δεκάδες μηνύματα του βιβλίου, με αισιόδοξο πνεύμα, όπως είναι η ανάγκη όλων μας, να ζούμε αληθινά, να χαιρόμαστε και να εκτιμούμε από καρδιάς, όσα καλά η ζωή μας προσφέρει, και ας είναι λιτά και απέριττα, με αγάπη, ευγνωμοσύνη και καλοσύνη, υπερβαίνοντας τις δυσκολίες, τα αδιέξοδα και τα προβλήματα, αντιλαμβανόμενοι το εφήμερο της θνητής μας ύπαρξης. Γιατί παραφράζοντας μία από τις φράσεις της τελευταίας σελίδας «αυτό ήταν (και είναι) το νόημα…».

Είμαι βέβαιη ότι η «Αγνωστη» με την ιστορία της, προσεγγίζοντας και αναδεικνύοντας πολλά ζητήματα, που άπτονται της καθημερινότητας μας και της ζωής μας, θα τύχει ευρύτερης αποδοχής, και επάξια, αφού είναι ένα βιβλίο τοποθετημένο μεν στη σημερινή εποχή, αλλά «σοφό» με την έννοια της διαχρονικότητας και της σπουδής πάνω στην ανθρώπινη φύση.        

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΛΕΒΕΝΤΑΚΗ "Τρέξε στον επόμενο σταθμό", εκδ. Λιβάνης 2016

Εξίσου ενδιαφέρον και καταιγιστικό, με τα προηγούμενα βιβλία της, τα οποία ανέτρεχαν σε παλαιότερες εποχές, αλλά πάντα με μυστήριο, αγωνία και ένταση, έως την ανακάλυψη του/της δολοφόνου, αποδεικνύεται από την πρώτη έως την τελευταία σελίδα, το νέο μυθιστόρημά της, με τον (εύστοχο, επιτυχημένο αλλά και απολύτως συνδεδεμένο με την πλοκή) τίτλο «Τρέξε στον επόμενο σταθμό». Μπορεί να εξελίσσεται στη σημερινή εποχή, ωστόσο δεν υπολείπεται σε τίποτα απολύτως, από ξένα αστυνομικά μυθιστορήματα, πολύ περισσότερο που η ίδια η συγγραφέας μας έχει αποδείξει εμπράκτως, και στη συγκεκριμένη περίπτωση για άλλη μία φορά, ότι χάρη στην έμπνευσή της, στον τρόπο γραφής της που δεν σου επιτρέπει να καταλάβεις ή να υποψιασθείς εύκολα ή απροβλημάτιστα τον/την υπαίτια έως το τέλος,  την άψογη ψυχογράφηση των χαρακτήρων, τόσο των βασικών όσο και εκείνων που, καίτοι δευτερεύοντες, συνεισφέρουν καθοριστικά στην εξέλιξη της αφήγησης και τις επιτυχημένες επιλογές χωροχρόνου και κοινωνικών συνθηκών, δημιουργεί ένα άψογο συγγραφικό αφήγημα, με κριτήριο πάντα την απόδοση της δικαιοσύνης, σε έναν κόσμο που «….δεν είναι αγγελικά πλασμένος, σε έναν κόσμο που ξυπνά με τις καλύτερες προοπτικές και τη νύχτα βυθίζεται στα πιο φρικτά ελαττώματά του…», όπως ακριβώς εκφράζεται αλλά και ενεργεί και η ηρωίδα της,  «…προσβλέποντας πάντα στο καλύτερο, καλωσορίζοντας το κάθε ξημέρωμα με στολίδι στα χείλη της, το χαμόγελο της αισιοδοξίας και της ελπίδας…». 

Πάντως, στον επόμενο σταθμό «τρέξαμε» με ανυπομονησία, και για έναν άλλο λόγο…αυτή τη φορά γνωρίσαμε και μάλλον θα τη συναντήσουμε στο μέλλον, σε νέες δυσεπίλυτες περιπέτειες, τη Ρενάτα Κίμαν, για την οποία, αφενός μεν, η συγγραφέας επεφύλαξε πρωταγωνιστικό ρόλο, παρουσιάζοντας προς εμάς, μία δραστήρια, πανέξυπνη, ευρηματική και ταλαντούχα πράκτορα, αφετέρου δε, για εμάς τους αναγνώστες μας «γέννησε» αυτονόητα θα έλεγα, την επιθυμία να ξαναγίνουμε κοινωνοί των σκέψεων, της συμπεριφοράς της και της προσωπικότητάς της. 

Και έχοντας την ακράδαντη πεποίθηση, ότι το αστυνομικό μυθιστόρημα, είναι ένα από τα πιο δύσκολα λογοτεχνικά είδη, αλλά και με ειλικρινή θαυμασμό για τη σύλληψη της ιστορίας εκ μέρους της συγγραφέως, δεν έχω παρά να δώσω θερμά συγχαρητήρια και τις καλύτερες ευχές μου για επιτυχή πορεία στη συνέχεια.