ΣΟΝΙΑ ΣΑΟΥΛΙΔΟΥ "Το ακρωτήρι των κοραλλιών", εκδ. Ωκεανίδα 2019

Εξαιρετικό "Ακρωτήρι των Κοραλλιών" για πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέα και μάλιστα στην αστυνομική λογοτεχνία, σε ένα είδος πολύ απαιτητικό και για τον δημιουργό και για τον αναγνώστη. Η ιστορία που ξεκινά από τρεις δολοφονίες και τρεις ασύνδετες (φαινομενικά) γυναίκες, κρατά τον αναγνώστη σε εγρήγορση, με την πλοκή, την γρήγορη εξέλιξή της, τους ρεαλιστικούς χαρακτήρες και την πρωτοτυπία, η οποία κατά την προσωπική μου κρίση έγκειται στο ακόλουθο ευφυέστατο εύρημα : οι βασικοί χαρακτήρες δεν είναι αστυνομικοί, ντέτεκτιβς ή οι καθ' ύλην αρμόδιοι για την εξιχνίαση, οι οποίοι έχουν περάσει σε δεύτερο πλάνο, αφού ουσιαστικά τις πρωτοβουλίες της "αναζήτησης" των ενόχων, την διασταύρωση των στοιχείων και των γεγονότων και εν τέλει την εξιχνίαση αναλαμβάνουν κατά κάποιο τρόπο, οι ίδιες οι συγγραφικές ηρωίδες, με τον δικό τους τρόπο σκέψης, κινούμενες από τις συνθήκες και τις καταστάσεις όπως διαμορφώνονται στη ροή της αφήγησης και αποτυπώνονται σε κάθε κεφάλαιο βήμα βήμα, από την κάθε μία ξεχωριστά. Ενδιαφέρον και μυστηριώδες, όπως πρέπει για ένα αστυνομικό μυθιστόρημα, πολύ περισσότερο που είναι πρωτόλειο, και αποτελεί σαφή ένδειξη, ότι η κ. Σαουλίδου διαθέτει όλες τις ικανότητες και το ταλέντο να συνεχίσει τη συγγραφική της πορεία στη συγκεκριμένη λογοτεχνική κατηγορία.

ΕΛΕΝΗ ΤΣΑΓΚΑ "Το δίλημμα του σκαντζόχοιρου", εκδ. Ωκεανίδα 2016

Οκ, δεν επιθυμεί να δρέψει (φαντάζομαι) δάφνες της λεγόμενης "σοβαρής" λογοτεχνίας (αν και είμαι κατά των διακρίσεων γενικώς και ειδικώς), αλλά για να είμαι ειλικρινής και με εξέπληξε και μου άρεσε και το βρήκα πολύ καλό ...ίσως γιατί ήμουν σε χρονική στιγμή που ήθελα λίγο το μυαλό μου να ταξιδέψει, να γελάσω, να χαμογελάσω, να ξεφύγω, να διαβάσω ένα βιβλίο με πλοκή σύγχρονη, άμεση, ρεαλιστική, χειμαρρώδη, με χιούμορ, ενίοτε και κυνικό ακόμη και πικρόχολο, εκτεινόμενο από τις συναισθηματικές περιπέτειες της Γεωργίας έως τους εύστοχους χαρακτηρισμούς των φίλωμ, συντρόφων, συγγενών και εν γένει του κοινωνικο-φιλικού περιβάλλοντος, διαλόγους απολύτως αληθοφανείς και εστιασμένο στην αιώνια διαμάχη ;;; των δύο φύλων. Διαμάχη ή προσπάθεια συνύπαρξης ετερώνυμων και ομώνυμων, για επικράτηση εκατέρωθεν, δέσμευση, αλλά και την ανάγκη για συντροφικότητα, συμπόρευση, αλληλοκατανόηση και στο τέλος, όλα μαζί "συμπυκνωμένα" στην αγάπη, της οποίας η αναζήτηση ποτέ δεν σταματά....δεν έχω διαβάσει άλλο βιβλίο της κ. Τσαγκά, δεν είχα ιδέα ούτε από τον τρόπο ούτε από το ύφος της γραφής της, ίσως είχα και εγώ μία προκατάληψη με τα βιβλία όσων ανήκουν σε άλλους χώρους (δημοσιογραφικούς, καλλιτεχνικούς κλπ) και αποφασίζουν να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους στη συγγραφή, αλλά τελικά αν δεν δοκιμάσεις να διαβάσεις όσα δημιούργησαν, θα μείνουν οι "προκαταλήψεις" χωρίς αντίκρισμα τελικά...

ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΠΡΑΝΤΖΙΟΣ "Περί ανέμων και γάτων", εκδ. Ωκεανίδα 2009

Αληθινό, ανθρώπινο, τρυφερό, συγκινητικό, με χιούμορ και καυστικότητα, σε ίσες δόσεις, με χαρακτήρες, κατευθείαν βγαλμένους από την ελληνική κοινωνία της δεκαετίας του 1950, με τις κοινωνικές της προκαταλήψεις, τα ήθη, τα έθιμα και την άκαμπτη (πολλές φορές) ηθική εκείνης της εποχής. Ο τίτλος του βιβλίου, αρχικά δεν σε προιδεάζει για το περιεχόμενο, κινεί όμως την περιέργεια και σε συνδυασμό με την περιγραφή του στο οπισθόφυλλο, αναρωτήθηκα, εάν και πως οι δύο βασικοί χαρακτήρες του βιβλίου (η Τσιαμπάρδω και ο παπάς), συνδέουν τις ζωές τους, και αν οι δικές τους επιλογές, επηρεάζουν και τις ζωές τρίτων είτε ηθελημένα είτε όχι.  

Το δεύτερο βιβλίο του Πασχάλη Πράντζιου,  είναι καταρχήν μία εξαιρετική ηθογραφία της ελληνικής επαρχίας, με τα θετικά και τα αρνητικά της, πολύ περισσότερο, που στην εξέλιξη του βιβλίου, δεν λείπουν οι ιδιωματισμοί της γλώσσας, αντίστοιχοι της εποχής, όπως επίσης και η παράθεση στίχων από τοπικά τραγούδια, και εθίμων της συγκεκριμένης περιοχής, όπου τοποθετείται η ιστορία.

Η αφήγηση της ζωής της «Τσιαμπάρδως», η οποία δέχεται και χαίρεται τη ζωή όπως της έρχεται, είναι αισιόδοξη, δυναμική και πολλές φορές, συμμετέχει είτε φανερά είτε όχι στις ζωές, όσων κινούνται στον περίγυρο της, συγγενών, φίλων, γειτόνων ακόμα και ανθρώπων, που μπορεί να μην τη συμπαθούν, παρακινούμενη είτε από αγάπη είτε από συμπάθεια,  είναι ζωντανή,  άμεση και προσδίδει στο βιβλίο, εκτός του ηθογραφικού στοιχείου του, και έντονα ψυχογραφικό χαρακτήρα.

Σε συνδυασμό δε, με τους υπόλοιπους χαρακτήρες του βιβλίου και την εξιστόρηση της ζωής τους, (τον παπά Γκίνη, τη Δέσπω, την Μαριγώ, ακόμα και τις τρεις αχώριστες φίλες της Χρυσούλας), το «Περί ανέμων και γάτων»,  κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη, αφού οι ζωές όλων, μπλέκονται, διασταυρώνονται, συγκρούονται, αλλά αποδεικνύεται τελικά ότι είναι αλληλένδετες. 

Και για να μην αδικήσουμε και τη γάτα, η γάτα της Χρυσούλας, πανταχού παρούσα και με γνώμη και άποψη για όλα, κινείται σε ένα «παράλληλο» σύμπαν με την κυρά της, η οποία δεν την αποχωρίζεται άλλωστε, παρακολουθεί τα πάντα είτε από κοντά είτε από μακριά, έχει τη δική της προσωπικότητα, αφού τίποτε δεν περνά απαρατήρητο ή ασχολίαστο, ακολουθεί το ένστικτό της , κινείται με βάση την περιέργειά της για τα ανθρώπινα, έχει συμπάθειες και αντιπάθειες, και είναι η πιο συμπαθητική γάτα της ελληνικής λογοτεχνίας.

Ένα εξαιρετικό βιβλίο, που κερδίζει τον αναγνώστη, με την πλοκή του, την άριστη δομή του, τον τρόπο γραφής του, δεν κουράζει, αντίθετα μέχρι να φθάσεις στην τελευταία σελίδα, αισθάνεσαι ότι βρίσκεσαι στην ελληνική επαρχία εκείνης της εποχής, την οποία όμως ο συγγραφέας δεν εξιδανικεύει ή εξωραίζει, αλλά την παρουσιάζει στις πραγματικές της διαστάσεις, πάντοτε βέβαια μέσα στα πλαίσια της συγγραφικής σύλληψης. Είμαι βέβαιη, ότι ο Πασχάλης Πράντζιος πάντα θα μας εκπλήσσει ευχάριστα, αφού, αποδεικνύεται σε έναν από τους πιο ταλαντούχους σύγχρονους συγγραφείς μας. 

ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΠΡΑΝΤΖΙΟΣ "Λιωμένο Μολύβι", εκδ. Ωεκανίδα

 Ο τίτλος του βιβλίου, και η περιγραφή από το οπισθόφυλλό του είναι τα πρώτα που σου κινούν την περιέργεια. Πως τα συγκεκριμένα αντικείμενα (σπασμένα γυαλάκια, ένα άδειο κραγιόν και ένα λιωμένο μολύβι, αρχικά), συνδέονται με την ζωή της Θεώνης, την αρχή, την εξέλιξή της και το μοναχικό και δύσκολο τέλος της ;; Πολυπρόσωπο μυθιστόρημα, με παράλληλες περιγραφές της ζωής κάθε χαρακτήρα (της Θεώνης, της Μόιρας, του Σολέο, του Ελιο, της Θανάσως κ.α.), οι οποίες συνδέονται υπόγεια για να αναδυθεί στο τέλος, η καταλυτική τους σύνδεση και ο ρόλος τους στην ζωή της Θεώνης. Οι ζωές των κεντρικών χαρακτήρων είναι διαμετρικά αντίθετες, αφού από την μία έχουμε τη Θεώνη, την οποία γνωρίζουμε από την πολύ μικρή της ηλικία έως το τέλος της, ζει έναν μοναδικό έρωτα, αλλά καταδυναστεύεται από την θεία της και τον κυρίαρχο ρόλο που παίζει στη ζωή της (είτε εν γνώσει της είτε εν αγνοία της) και από την άλλη, ανθρώπους άλλης νοοτροπίας, του υπόκοσμου, του περιθωρίου, οι οποίοι όμως γίνονται συμπαθείς από τις περιγραφές του συγγραφέα, λόγω της αυθεντικότητας που τους αποδίδει με τον τρόπο γραφής του. Οι εναλλαγές στις περιγραφές των χαρακτήρων, όχι μόνο δεν δυσκολεύουν την ανάγνωση, αλλά την κάνουν ακόμα πιο ελκυστική, ενώ εναλλάσσεται και η γλώσσα (πιο συναισθηματική για τη Θεώνη, πιο χιουμοριστική, σαρκαστική και ρεαλιστική για το Σολέο, τον Ελιο κλπ,), εξυπηρετώντας πολύ καλά, την εξέλιξη της ιστορίας. Οι αντιθέσεις μεταξύ καλού και κακού, λογικής και παραλογισμού, αγάπης και μίσους, αλλά και τα έντονα συναισθήματα που κάθε ήρωας βιώνει ξεχωριστά, ανάλογα με τις συνθήκες και τις περιστάσεις, και εξαρτώμενα σε μεγάλο βαθμό από το συγγενικό ή φιλικό περιβάλλον, κρατάνε το ενδιαφέρον του αναγνώστη αμείωτο και καθιστούν το «Λιωμένο Μολύβι» ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο. Η πλοκή που εξυφαίνει ο συγγραφέας είναι πρωτότυπη και έξυπνη,  οι ιστορίες σε παρασύρουν κυριολεκτικά, ο χειρισμός της γλώσσας είναι άψογος, χωρίς να κουράζει με επαναλήψεις, σε κερδίζει με τη γραφή του, για να δικαιωθεί στο τέλος ο τίτλος του. Σίγουρα πάντως είναι ένα πολύ καλό βιβλίο, το οποίο αξίζει και να διαβασθεί, αφού, προσφέρει ικανοποίηση και στον πιο απαιτητικό αναγνώστη.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΟΤΑΚΗΣ "Η υπόσχεση", εκδ. Ωεκανίδα 2014

«…- Μαμάκα, γιατί όλα τα παραμύθια είναι λίγο λυπητερά, γιατί πρέπει να πολεμάνε όλοι για να’ναι ευτυχισμένοι ;

-Γιατί έτσι είναι η ζωή, Θεοκλή, θέλει κουράγιο και δύναμη.

- Μα τα παραμύθια είναι ψεύτικα, μπορεί λοιπόν όλα να ‘ ναι εύκολα και όμορφα στη ζωή.

- Τα παραμύθια δεν είναι ψεύτικα, είναι παρμένα απ’ τη ζωή, μόνο που την αφηγούνται με πιο απλό και ευχάριστο τρόπο».

Ένα μικρό και πολύ όμορφο, απόσπασμα από την «Υπόσχεση» του Κωνσταντίνου Κοτάκη, και από το πρώτο μέρος του βιβλίου, που περιγράφει τη ζωή του ήρωά του, του Θεοκλή, σε μικρή ηλικία, μεγαλωμένου με τα παραμύθια και περιτριγυρισμένου από αγάπη και ευαισθησία,  σε μία μεγάλη και δεμένη (παρά τους διαφορετικούς χαρακτήρες) οικγένεια, στην Πόλη της δεκαετίας του 1950 και τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1960. Στην Πόλη, όπως την έζησαν, την αγάπησαν και ποτέ δεν την ξέχασαν οι Ελληνες που γεννήθηκαν εκεί και φεύγοντας άφησαν ένα μέρος της καρδιάς τους. Οι εξαιρετικές περιγραφές της νοοτροπίας, της ζωής, των συνηθειών και της ελληνικής κουλτούρας στην Πόλη, όπως δίνονται με γλαφυρότητα, ρεαλιστικά και με τη χρήση της διαλέκτου εκείνης της εποχής, αποτελούν το σκηνικό της ζωής του Θεοκλή, μιας ζωής «παραμυθένιας», που διακόπτεται όταν η οικογένεια αναχωρεί για την Αθήνα με προσδοκίες και όνειρα. Την αναχώρηση του Θεοκλή και της οικογένειάς του, με την υπόσχεση της επιστροφής, διαδέχεται, στο δεύτερο μέρος, η λιτή περιγραφή της ζωής του ήρωα, στην Αθήνα του σήμερα, μία μοναχική ;; πόλη, στην οποία όμως, πολλές φορές, οι πραγματικές ζωές των κατοίκων της και η προσωπική πορεία κάθε ανθρώπου, «ενώνονται» με περίεργους τρόπους μεταξύ τους, είτε σαν αποτέλεσμα επιλογής είτε σαν τυχαία συγκυρία, αντιδρώντας, συνειδητά ή αθέλητα, στην αποξένωση που «επιβάλλουν» τα ατομικά προβλήματα, η ψυχική κούραση, η απογοήτευση και πλείστα όσα αρνητικά συναισθήματα. Ετσι και ο Θεοκλής, θα γνωρίσει, ως ενήλικας, και θα συναναστραφεί, κατά τη συγκατοίκηση του, άνδρες και γυναίκες, των οποίων η προσωπική ιστορία, φαίνεται σαν «παραμύθι», μόνο που δεν είναι, αφού  σύμφωνα και με την τελευταία πρόταση στο οπισθόφυλλο «η ζωή ακούγεται σαν παραμύθι και το παραμύθι κρύβει ζωή». 

Η αφήγηση της ιστορίας, όσων ανθρώπων γνώρισε ο Θεοκλής, στο δεύτερο μέρος του βιβλίου, γίνεται με παραστατικότητα και αμεσότητα, και ενώ, μπορεί οι ιστορίες τους να μοιάζουν ασύνδετες, όλες καταλήγουν να έχουν ένα κοινό στοιχείο, κατά τη γνώμη μου: την ανθρώπινη ανάγκη για συντροφιά, επικοινωνία, συμπαράσταση και αλληλοκατανόηση. Το αν, η ανάγκη αυτή βρίσκει τα μέσα να εκφρασθεί, και τους τρόπους να ικανοποιηθεί, ή αρκεί η προσπάθεια, είναι ίσως το ζητούμενο του βιβλίου, όπως τουλάχιστον το αντιλήφθηκα προσωπικά, αφού πίσω από τις λέξεις του, διέκρινα και προβληματισμούς και τη φιλοσοφική διάθεση του συγγραφέα. Και αν η υπόσχεση εκπληρώθηκε ή όχι, περιμένει τον κάθε αναγνώστη από εμάς να το ανακαλύψει.  

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΖΕΜΠΗ "Πέτρα και Μέλι", εκδ. Ωκεανίδα

Πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέας η Χριστίνα Ζέμπη, μας συστήνεται με ένα θαυμάσιο βιβλίο, το οποίο κερδίζει τον αναγνώστη με τη συναρπαστική του πλοκή, τη δυνατή του εξέλιξη, την ιστορία του Οδυσσέα και της Μαρίνας, όπως ξεκινάει και τελειώνει στη Μάνη και τα μηνύματα που περνάει για το χρόνο, την καταγωγή μας και πόσο βαρύνει στη διαμόρφωση του χαρακτήρα μας, για την ψυχική δύναμη που πρέπει να έχει ο άνθρωπος να αναγνωρίζει τα λάθη του και να προσπαθεί να τα «διορθώσει» στην πορεία της ζωής.  Η ιστορία των ηρώων του βιβλίου, είναι άμεσα και άρρηκτα συνδεδεμένη με τον τόπο όπου ο Οδυσσέας και η Μαρίνα γεννήθηκαν, πέρασαν τα παιδικά τους χρόνια, έφυγαν υπό δύσκολες και τραγικές συνθήκες, και ξαναγύρισαν για να λυτρωθούν από όσα σημάδεψαν τη ζωή τους. Ο τίτλος του βιβλίου «Πέτρα και Μέλι», τονίζει την αντίθεση, αλλά και τη συνύπαρξη, του φυσικού τοπίου της Μάνης, το οποίο χαρακτηρίζεται από άγρια ομορφιά, ήθη και έθιμα, τα οποία, είναι βαθιά ριζωμένα σε όσους γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στα χώματά της, με τη γλύκα του μελιού, όπως επανέρχεται στην μνήμη του πρωταγωνιστή του βιβλίου, του Οδυσσέα, κατά την εξέλιξη της ιστορίας του, για να ανασύρει τις αναμνήσεις του από την οικογένειά του, την αγαπημένη του μητέρα και τις όμορφες στιγμές που έζησε κάποτε.  Ο απολογισμός της ζωής του Οδυσσέα, σίγουρα δεν είναι εύκολος, τα διλήμματα πολλά, οι επιφυλάξεις και οι αμφιβολίες ακόμα περισσότερες, η αναμέτρηση με τις πράξεις του παρελθόντος και τις αποφάσεις που οφείλει να πάρει, σε κρίσιμες στιγμές τόσο για τον ίδιο όσο και για τους ανθρώπους που τον περιβάλλουν, διατρέχουν όλο το βιβλίο, ωστόσο η λύτρωση έρχεται ,αργά ίσως, αλλά μέσα από την κατανόηση, τη συγνώμη και την αγάπη.

Ένα μικρό απόσπασμα από το «Πέτρα και Μέλι», το οποίο, μας μεταδίδει ένα ελάχιστο μέρος των προβληματισμών του Οδυσσέα, μετά από χρόνια, για το συμβάν που άλλαξε κυριολεκτικά τη δική του ζωή (και όχι μόνο) και αναφέρεται στο χρόνο και στην ανάγκη κάθε ανθρώπου να αποκαταστήσει αδικίες που ο ίδιος προκάλεσε είτε ηθελημένα είτε αθέλητα, και λάθη που έγιναν, πόσο δύσκολο όμως αποδεικνύεται αυτό τελικά στην πράξη, όχι όμως ακατόρθωτο.

«Ο χρόνος !!!!!! Πόσο διαφορετική θα ήταν η ζωή μας αν μπορούσαμε να γυρίσουμε πίσω το χρόνο, να διορθώσουμε λάθη που κάναμε από επιπολαιότητα ή από σκέψη, να πάρουμε πίσω λόγια που πίκραναν ανθρώπους που αγαπάμε !!! Αλλά έχουμε μόνο μία ζωή και μία και μόνη ευκαιρία να κάνουμε κάθε στιγμή το σωστό και το λάθος !!!». 

ΣΤΕΛΛΑ ΒΡΕΤΟΥ "Τα κόκκινα λουστρίνια", εκδ. Ωκεανίδα 2015

Το πρώτο μυθιστόρημα της Στέλλας Βρετού, με κέρδισε και μου άφησε τις καλύτερες εντυπώσεις, και εύχομαι ειλικρινά η συνέχεια σε όλες τις συγγραφικές της προσπάθειες, στο μέλλον, να είναι ακόμα καλύτερη.

Ενα ελληνικό μυθιστόρημα, με την έννοια, ότι η εξέλιξη της πλοκής, αφορά την οικογένεια της μικρής Νένας, με τα «κόκκινα λουστρίνια», που ξεκίνησε τη ζωή της από την Κωνσταντινούπολη για να καταλήξει στην Αθήνα. Οι σκέψεις και τα συναισθήματα της (ενήλικης πια) Νένας, που έχει μεγαλώσει και ωριμάσει, και αποτίει φόρο τιμής στους αγαπημένους της ανθρώπους, αφηγούμενη τις πιο σημαντικές στιγμές τους, περικλείεται σε μία τελευταία της πρόταση   «….Μεγάλη τύχη να μπορείς να ψαχουλέψεις τις ρίζες σου, να κάνεις τις ίδιες διαδρομές, τα ίδια ταξίδια…». 

Η ιστορία της οικογένειας της μικρής Νένας με τα κόκκινα λουστρίνια, σύμβολο αθωότητας και σημείο αναφοράς και αναμνήσεων, μίας εποχής περασμένης, αλλά, σίγουρα με το ανεπαίσθητο άρωμα του παλιού καιρού και της γλυκιάς νοσταλγίας. Ανατρέχουμε μαζί με την μικρή Νένα, στις ρίζες της, στην πορεία της οικογένειάς της και των δικών της ανθρώπων, με τις χαρές, τις λύπες, τα όνειρα, τις προσδοκίες, τις διαψεύσεις, τις απώλειες, τις προσπάθειες για μια καλύτερη ζωή, στοιχεία που αποτυπώνονται με ρεαλισμό, αμεσότητα αλλά και με τρυφερότητα, χωρίς εξωραισμούς ή υπερβολές, με τα συναισθήματα της νοσταλγίας και της συγκίνησης, να κυριαρχούν στην αφήγηση, αφήνοντας στο τέλος ένα αίσθημα αισιοδοξίας για τη ζωή που, έτσι και αλλιώς συνεχίζεται, αρκεί να μην λησμονούμε όλα εκείνα τα πρόσωπα και τις αναμνήσεις, που, είτε εμπειρικά είτε συνδυαστικά, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ίδιας μας της ζωής. Ενα μυθιστόρημα που κυλάει σαν νερό, με επίκεντρο τον άνθρωπο,  και μεταφέρει τον αναγνώστη με τις ολοζώντανες περιγραφές, είτε, στην Κωνσταντινούπολη από τις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα με τον ακμάζοντα Ελληνισμό της έως και τα μέσα του ιδίου αιώνα, που ξεκίνησαν συστηματικά, ο εκφοβισμός, η καταπίεση για να επακολουθήσουν η απομάκρυνση και ο αφανισμός, είτε στην Οδησσό της Μαύρης Θάλασσας, όπου και εκεί Ελληνες  διαπρέπουν, αγωνίζονται και αφήνουν το στίγμα τους. Η διαδρομή μίας πολυπρόσωπης οικογένειας, στη διάρκεια ενός και πλέον αιώνα, από τη Ζάκυνθο έως την Αθήνα, με πολλούς και ενδιαφέροντες χαρακτήρες, οι οποίοι, παρά τη διαφορετικότητά τους, τις διαφωνίες και τις αντιθέσεις τους, και τα γεγονότα της ιστορίας που αναμφισβήτητα επηρεάζουν και διαμορφώνουν την κοινωνική συνοχή και τους ανθρώπινους δεσμούς, συνυπάρχουν, συμβιώνουν και συνδημιουργούν, ένα οικογενειακό περιβάλλον, με αγάπη και αλληλοκατανόηση, θεμελιωμένο πάνω σε αξίες, όπως η οικογένεια, η αληθινή φιλία, η εκτίμηση, ο σεβασμός και η φιλαλληλία. Ένα μυθιστόρημα, κοινωνικό, αληθινό και βαθύτατα συγκινητικό που αξίζει της προσοχής μας, γραμμένο με ευαισθησία και σεβασμό, για τα περασμένα, αλλά όχι ξεχασμένα.      

        

ΙΩΑΝΝΑ ΘΕΟΔΩΡΑΤΟΥ "Αύγουστος Οίνος", εκδ. Ωκεανίδα, 2016

"....Σκεφτόταν πως το καλοκαίρι ήταν η χαρά της ζωής και πως η διάθεση του καιρού αντανακλάται τελικά και στην ψυχολογία των ανθρώπων. Δεν είναι παράξενο πως το φθινόπωρο και το χειμώνα, οι άνθρωποι είναι πιο σκυθρωποί από ποτέ. Μαζί τους και ο καιρός : βρέχει, χιονίζει, έχει συννεφιά.....Ενώ το καλοκαίρι .....γεμάτο φως και γαλάζιο, Με παγωμένο νερό και γλυκό του κουταλιού να κερνάς τους μουσαφίρηδες, με παγωτά το βράδυ στην πλατεία, με νόστιμους μεζέδες το μεσημεράκι στην ταβέρνα, δίπλα σε μια παραλία, Να μυρίζεις το καλοκαίρι, να το κοιτάς αχόρταγα, να το νιώθεις ένα με το σώμα σου, ν' αφήνει την αρμύρα του στο πετσί σου, να το ερωτεύσαι. Καλή ώρα σαν τον Αύγουστο. Τι ερωτεύσιμος μήνας !"....

Για πρώτη συγγραφική προσπάθεια, είναι έξοχο, δροσερό, νοσταλγικό, απολύτως καλοκαιρινό, συναισθηματικό όπου χρειάζεται χωρίς μελοδραματισμούς, προκαλεί χαμόγελο και γέλιο αβίαστο, και κάθε ένας ή κάθε μία από εμάς, αναγνωρίζει στις σελίδες του και στην αφήγηση της Μαρίνας, στιγμές και μοναδικές αναμνήσεις από παιδικά και εφηβικά καλοκαίρια, όπως ακριβώς ήταν σε μία εποχή αθώα, τρυφερή, απαλλαγμένη από συμβάσεις και συνθήκες....Γραμμένο με αμεσότητα αλλά και λυρισμό, σε όσα σημεία απαιτείται, δεν αναλώνεται μόνο στις συναισθηματικές και προσωπικές αναζητήσεις αλλά και προσδοκίες της ευαίσθητης Μαρίνας για τον ιδανικό έρωτα, αλλά, μας παρουσιάζει έναν ολοκληρωμένο χαρακτήρα, "ακολουθώντας" την στα καλοκαίρια της, σε δύο νησιά τα οποία δεν κατονομάζονται και σοφά, για να ταξιδεύει η φαντασία μας και να διεγείρεται η νοσταλγία ακόμα περισσότερο. Στα δύο αυτά νησιά, και στις καλοκαιρινές της διακοπές, όπου ο μήνας Αύγουστος "δεσπόζει" ως αθέατος πρωταγωνιστής του βιβλίου, η Μαρίνα γνωρίζει, συναναστρέφεται και δημιουργεί φιλίες "καρδιάς" με παιδιά της ηλικίας της, μεγαλώνει μαζί τους, μοιράζεται συγκινήσεις, όνειρα, "σκατοζαβολιές", δέχεται την άδολη αγάπη της οικογένειάς της (το πρόσωπο της γιαγιάς Ελένης θα μπορούσα να πω ότι είναι ένα είδος "παλίμψηστου", αφού συγκεντρώνει όλα εκείνα τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν τις Ελληνίδες γιαγιάδες, με αβίαστο τρόπο, γνησιότητα και ευαισθησία) ερωτεύεται, ωριμάζει, και επιστρέφει, πιο "σοφή" και κατασταλαγμένη, μετά από οδυνηρή προσωπική διαδρομή για να ανακαλύψει πως "....η ευτυχία κρύβεται σε ανεπαίσθητες λεπτομέρειες, σαν το γιασεμί ......", και ο έρωτας ".....ήταν εκεί, σαν τον Αύγουστο, που ακόμα δεν είχε φύγει, στο ελαφρύ χάδι του αέρα, στον παφλασμό των κυμάτων, στον ήχο του τριζονιού......", αφού "....η ζωή το καλοκαίρι είναι ωραία..." και εύχεται (μύχια ευχή όλων νομίζω), "...να' ταν ένα καλοκαίρι, η ζωή μας όλη". 
Ενα πολύ ωραίο βιβλίο, που αξίζει την προσοχή και το αναγνωστικό ενδιαφέρον, και το συνιστώ ανεπιφύλακτα, έχοντας την πεποίθηση, ότι ο "Αύγουστος Οίνος" είναι μόνο η επιτυχημένη αρχή, μίας ιδιαίτερα χαρισματικής και αξιόλογης συγγραφικής πένας...... 

Γεώργιος Τζιτζικάκης "Τ' αηδονιού το δάκρυ", εκδ. Ωκεανίδα 2015

“…..Η ζωή αλλάζει. Αλλάζει αρκεί να μην παραιτηθείς. Αρκεί να μην περιμένεις όλα η ζωή να στα κάνει και φυσικά να μην περιφρονήσεις την ακατάλυτη δύναμή της. Πρέπει να βρεις τη σωστή αναλογία, την κατάλληλη πορεία, το σωστό δρομολόγιο για να βγεις στο προορισμό σου. Το ποτάμι σε χτυπά σε κάμποσες πέτρες μέχρι να σε βγάλει στον ωκεανό. Θα πρέπει την ψυχούλα σου να την αγαπάς περισσότερο, έχει κι εκείνη μικρά κοκκαλάκια που αν σπάσουν, νάρθηκα δεν σηκώνουν».

Τόσο η εικόνα του εξωφύλλου του (το ρόπτρο με το χεράκι), όσο και η περιγραφή στο οπισθόφυλλο, σε «προκαλούν» πολύ επιτυχημένα να το επιλέξεις, και όπως αποδείχθηκε καθόλου άδικα. Ένα μυθιστόρημα, το οποίο δεν αρκείται στην αφήγηση της ιστορίας της Κλειώς Αηδονάκη και της οικογένειάς της, αλλά με αμεσότητα και ρεαλισμό, (αφού η κρητική διάλεκτος κυριαρχεί στους διαλόγους του βιβλίου, και δικαίως, προσδίδοντας αυθεντικότητα), χωρίς να υπολείπεται σε τίποτε, ως προς την περιγραφή και ανάλυση χαρακτήρων και την αποτύπωση της έντασης των συναισθημάτων τους, με ικανοποίησε απολύτως ως αναγνώστρια, σε πολλά επίπεδα. Ως συγγραφική ιδέα, από την πρώτη σελίδα έως το τέλος του, αφού εκφεύγει (κατά τη γνώμη μου) του χαρακτηρισμού του (μόνο) ως κοινωνικού μυθιστορήματος, αντίθετα, μεταδίδει σκέψεις και προβληματισμούς, που, διαχρονικά μας απασχολούσαν και μας απασχολούν, όπως τις ανθρώπινες επιλογές και τη βαρύτητά τους, σε αντιδιαστολή με την πίστη και την ελπίδα. Αναδεικνύονται μέσα από την αφήγηση, ιδανικά και αξίες, όπως η τιμή, η αξιοπρέπεια, ο αυτοσεβασμός, η φιλία, η υπερηφάνεια, η ακεραιότητα και η αυταπάρνηση, στοιχεία τα οποία συνδυάζονται αρμονικά και επιτυχημένα με το ηθογραφικό στοιχείο, το οποίο είναι έντονο (δεν θα μπορούσε να μην είναι άλλωστε, αφού, η εξιστόρηση κατά μεγάλο μέρος της, εκτυλίσσεται στην Κρήτη, και οι περιγραφές του τρόπου ζωής και των κοινωνικών στερεοτύπων, ακατάλυτα «δένουν» με το περιβάλλον όπου ζουν, κινούνται, και διαμορφώνονται οι χαρακτήρες), καθιστώντας το βιβλίο, εξαιρετικά ενδιαφέρον. Ξεκινώντας από αντιλήψεις, που θα μπορούσαν στη δική μας εποχή, τη σύγχρονη, να χαρακτηρισθούν ως «δεισιδαιμονίες» και προκαταλήψεις της επαρχιακής Ελλάδας, διατρέχει μία μεγάλη χρονική περίοδο που καλύπτει τη ζωή της βασικής ηρωίδας της Κλειώς, από τη βρεφική της ηλικία έως σήμερα, και από τα Χανιά της δεκαετίας του 1980 έως την Αθήνα του 2010, και διατηρεί αμείωτο το ενδιαφέρον, έως και το αισιόδοξο τέλος του, όπως αυτό διαμορφώνεται τελικά, από τις αποφάσεις και επιλογές των ίδιων των ηρώων, μετά από κρίσιμες και δύσκολες στιγμές, δραματικά γεγονότα, και καταστάσεις, οι οποίες μπορεί να μην συναντώνται συχνά στην πραγματικότητα, ή, και να προκαλούν ενδεχομένως, δυσπιστία, αλλά, αποτελούν, πολλές φορές, τον αστάθμητο παράγοντα στην ανθρώπινη ζωή, με τον δικό τους μοναδικό, ανεξήγητο τις περισσότερες φορές και μοιραίο τρόπο. Ομολογώ ότι δεν είχα διαβάσει κανένα βιβλίο του συγγραφέα, πριν από το νέο του βιβλίο, ωστόσο και με εντυπωσίασε με τον τρόπο γραφής του, και ανταποκρίθηκε στις αναγνωστικές μου προσδοκίες στο ακέραιο, για αυτό, και το συνιστώ ανεπιφύλακτα.

Νεκταρία Ζαγοριανάκου – Μακρυδήμα «Ο μεγάλος σοφός» εκδ. Ωκεανίδα 2015

Με το πρώτο της βιβλίο, περιηγηθήκαμε στην Μεσόγειο του 17ου αιώνα, σε εποχές ιστορικά ταραγμένες και έντονες, με τον «Μεγάλο Σοφό», «γυρίσαμε» δύο αιώνες πίσω, διατρέχοντας μία κρίσιμη περίοδο, από τις παραμονές της Αλωσης και την προσπάθεια διάσωσης της πνευματικής κληρονομιάς του Βυζαντίου έως τα τέλη του 15ου αιώνα, όταν η Αναγέννηση της Δύσης, όπως αυτή κορυφώθηκε στη Φλωρεντία την εποχή των Μεδίκων, άρχισε να παρουσιάζει σημεία παρακμής που οδήγησαν σταδιακά στην άνοδο και στην επικράτηση του θρησκευτικού φανατισμού, της απαξίωσης και της άρνησης των αρχών του ουμανισμού και των αξιών εκείνης της φωτισμένης περιόδου. Πιστό και ακριβές αφήγημα, σύμφωνα με τα ιστορικά γεγονότα της εποχής εκείνης, στο οποίο, μέσα από την εξιστόρηση της ζωής του Θεόδωρου Αγαπητού, της πορείας του, των επιλογών του, των διλημμάτων που αντιμετώπισε έως το τέλος της ζωής του, των συνθηκών που διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην τελική διαμόρφωση της προσωπικότητάς του, η συγγραφέας παρουσιάζει με μοναδικό τρόπο την εξέλιξη της Φλωρεντίας, ως κοιτίδα της Αναγέννησης του Δυτικού Πολιτισμού, και κυρίως τον τρόπο με τον οποίο αναμφισβήτητα συνετέλεσαν σε αυτήν, οι Ελληνες/Βυζαντινοί λόγιοι που επέλεξαν την μετοίκησή τους στην Ιταλία μετά την Αλωση, όντας οι ίδιοι φορείς του Βυζαντινού Πολιτισμού, αλλά μην παραλείποντας να μεταδώσουν τις γνώσεις τους, την παιδεία τους, την κοινωνική και πνευματική τους καλλιέργεια, σε όσους επιθυμούσαν να εντρυφήσουν στις αρχές και στις αξίες του Ελληνικού πολιτισμού, τόσο του κλασικού όσο και του μεταγενέστερου. 

Το συγκεκριμένο έργο, συνδυασμός μυθοπλασίας και ιστορικής πραγματικότητας, επικεντρώνεται αφενός μεν στην περίπλοκη ζωή του Θεοδώρου Αγαπητού και στην αέναη αναζήτηση της αληθινής γνώσης εκ μέρους του, στις αμφιταλαντεύσεις του, που προκαλούνται από τις δικές του εσωτερικές συγκρούσεις μεταξύ της αίσθησης του καθήκοντος και των ηθικών αξιών, με τις οποίες έχει γαλουχηθεί και της αδήριτης ανάγκης του για ελευθερία και κατάκτηση της προσωπικής του ευτυχίας, και αφετέρου δε, είναι καταφανές, ότι έχει βασισθεί σε ενδελεχή έρευνα για την αποτύπωση των γεγονότων εκείνης της περιόδου, αφού πλήθος προσώπων που έζησαν, δημιούργησαν, μεγαλούργησαν, ανήλθαν στα υψηλότερα αξιώματα είτε κρατικά είτε θρησκευτικά, στην Αναγεννησιακή περίοδο, και μεταγενέστερα, όπως ο Λαυρέντιος ο Μεγαλοπρεπής του Οίκου των Μεδίκων, ο Σάντρο Μποτιτσέλι, ο Ιανός Λάσκαρις, ο Τζιρόλαμο Σαβοναρόλα, (χωρίς να παραλείπονται αναφορές σε προσωπικότητες όπως ο Δημήτριος Χαλκοκονδύλης, ο Βησσαρίωνας, ο Μάρκος Μουσούρος και ο φιλέλληνας Αλδος Μανούτιος που κυριάρχησαν επίσης την ίδια περίοδο), αποκτούν σημαντικό ρόλο, είτε θετικό είτε αρνητικό, σε όλη την εξέλιξη της αφήγησης. Οι περιγραφές της Φλωρεντίας των χρόνων άνθησης της Αναγέννησης, της οποίας η πόλη αποτέλεσε το πνευματικό λίκνο και την πιο λαμπρή κορωνίδα, της οικονομικής της ευμάρειας, των κοινωνικών συνθηκών, των ταξικών διαφορών που αναγκαστικά υπήρχαν, αλλά είχαν αμβλυνθεί προσωρινά χάρη στην επίφαση της γενναιοδωρίας των αρχόντων της, για να αναδειχθούν έντονα και δραματικά, προς το τέλος του 15ου αιώνα, με την επικράτηση της θρησκευτικής εξουσίας σε βάρος της πολιτικής, οι ίντριγκες, οι δολοπλοκίες, η προσπάθεια για την αναρρίχηση στις υψηλότερες θέσεις, παπικών αξιωματούχων, οι οποίοι δεν δίστασαν να φθάσουν και σε ακραίες βίαιες πράξεις, η εκμετάλλευση της άγνοιας και του φθόνου των απλών ανθρώπων, χάρη στη συγγραφική πένα και σε συνδυασμό με τη στέρεη και άψογη σκιαγράφηση του χαρακτήρα του Θεόδωρου Αγαπητού, και την ενδιαφέρουσα πλοκή, καθιστούν τον «Μεγάλο Σοφό» ένα πραγματικά, άξιο προσοχής και πολλαπλών αναγνώσεων, εξαιρετικά αξιόλογο, ιστορικό και κοινωνικό μυθιστόρημα, πολύ περισσότερο που αναφέρεται σε εποχές και γεγονότα που άπτονται της μεταβυζαντινής περιόδου και της δικής μας ιστορίας, περίοδος, η οποία, δεν τυχαίνει συνήθως να συναντάται στη θεματολογία της εγχώριας λογοτεχνικής παραγωγής. Ως εκ τούτου, απολύτως δίκαια, εύλογα και αντάξια της συγγραφικής προσπάθειας, τα εύσημα και τα συγχαρητήρια.

ΚΕΙΤ ΜΟΡΤΟΝ "Κρυφή Ζωή"

Ο  τίτλος του, δικαιώνει το τελευταίο μυθιστόρημα της Κέιτ Μόρτον, από την αρχή ως το τέλος. Η ιστορία μπορεί να φαίνεται συνηθισμένη, αλλά αποδεικνύεται, το ακριβώς αντίθετο. Αριστοτεχνική πλοκή, «φλας μπακ» στο Λονδίνο του 1941, χωρίς να κουράζουν τον αναγνώστη, διεισδυτική ανάλυση των βασικών χαρακτήρων, ιδιαίτερα των πιο σύνθετων, γλαφυρές περιγραφές του χώρου, όπου εκτυλίσσεται κάθε μία από τις παράλληλες ιστορίες μητέρας και κόρης, όπως «κινούνται» γύρω από έναν «ανεξήγητο» ;; φόνο, και εξέλιξη ούτε γρήγορη, (δηλαδή ήδη από τα μισά του βιβλίου, να προιδεάζεσαι για το τέλος ή έστω να το υποψιάζεσαι), ούτε αργή, (δηλαδή με περιττά στοιχεία, ή, κεφάλαια που θα μπορούσαν να είναι μικρότερα και πιο περιεκτικά), αλλά με εξαιρετικό μέτρο, αφού σιγά σιγά αποκαλύπτονται οι συνθήκες, τα μυστικά, οι πολλές και διαφορετικές όψεις της ιστορίας της μητέρας της Λόρελ. Και η απάντηση στα ερωτήματα της ηρωίδας αλλά και το τέλος της “κρυφής» ιστορίας της μητέρας της,  τελείως αναπάντεχα και απρόβλεπτα,  και μπορώ να πω, ότι ενίσχυσε την προσωπική άποψη μου, ότι πρόκειται για το καλύτερο μυθιστόρημα της Κέιτ Μόρτον, από όσα έχουν εκδοθεί μέχρι σήμερα στην ελληνική γλώσσα.