ΜΑΡΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΥΡΟΥ "Αγεφύρωτες Σιωπές", εκδ. Λιβάνη 2013

Κλείνοντας τις «Αγεφύρωτες Σιωπές» έμεινα σιωπηλή, σκεφτική και συγκινημένη. Με την πένα της, η Μαρία Κωνσταντούρου, και μέσα από το βιβλίο της, ξεδιπλώνοντας την ιστορία της ηρωίδας της, με δεινότητα, έξυπνη πλοκή, και έντονο μυστήριο, ασχολείται με ένα κοινωνικό πρόβλημα, το οποίο έχει άμεση σχέση με τις παιδικές, αθώες ψυχές, που μπορούν εύκολα από την ανεμελιά και την ευτυχία της παιδικής ηλικίας, να βιώσουν αισθήματα και να ζήσουν καταστάσεις, πρωτόγνωρα για τα ίδια. Η πλοκή ρέει αβίαστα, η σύνδεση παρελθόντος και παρόντος λειτουργεί ως καταλύτης και οδηγός στην αποκάλυψη των μυστικών. Ωστόσο, δεν πρόκειται για μία απλή εξιστόρηση ή παράθεση ή περιγραφή γεγονότων και στιγμών, αλλά με ευαισθησία, άριστη γραφή και άψογο χειρισμό της γλώσσας, η συγγραφέας προσεγγίζει ζητήματα που αφορούν τον αδύναμο ψυχισμό, την ασυνειδησία, τη σκληρότητα, ακόμα και τον κυνισμό, αισθήματα και καταστάσεις που επικρατούν στη ζωή των ανθρώπων διαχρονικά και δεν τα συναντάμε μόνο σήμερα, για να τα αντιπαραβάλει με την αγάπη, την κατανόηση, την αλληλεγγύη, την συγχώρεση, αισθήματα που ο σκεπτόμενος και αληθινός άνθρωπος είναι σε θέση να νιώσει, αφού υπερβεί τις προσωπικές του πικρίες και εμπειρίες. Ένα βιβλίο, που εκπλήσσει ευχάριστα και αξίζει πολλές αναγνώσεις, για τους προβληματισμούς που προκαλεί και τα μηνύματα που περνά προς τον αναγνώστη.

ΜΑΙΡΗ ΚΟΝΤΖΟΓΛΟΥ "Χίλιες ζωές απόψε" εκδ. Λιβάνη, 2013

Από την εισαγωγή του βιβλίου : «Κάθε φορά που ανοίγει ένα καινούριο βιβλίο – και η λέξη «ανοίγει» μπορεί να έχει πολλές σημασίες – ένα παράξενο συναίσθημα, σαν παλιρροικό κύμα, την κατακλύζει σιγά σιγά».

Ξεκινώντας λοιπόν την ανάγνωση του τελευταίου βιβλίου της Μαίρης Κόντζογλου, (η οποία αυτή τη φορά με εξέπληξε ακόμα πιο πολύ με την έμπνευση της, αφού κάθε βιβλίο της είναι διαφορετικό) αισθάνεσαι πραγματικά να παρασύρεσαι, από όλα εκείνα τα στοιχεία που το κάνουν μοναδικό. Ευρηματικό (ένα διανυκτερεύον βιβλιοπωλείο, που πολύ θα ήθελα να υπήρχε και στην πραγματικότητα, με ένα αγγελάκι και έναν καναπέ, αν και άψυχα αντικείμενα, να «συμμετέχουν» με το δικό τους τρόπο σε όλη την εξέλιξη της ιστορίας), ατμοσφαιρικό (η Θεσσαλονίκη «βουτηγμένη» στην ομίχλη, και ένα φεγγάρι που δεσπόζει με την παρουσία του σε όλη τη ροή), πολυπρόσωπο (με έναν διαφορετικό τρόπο, με σπονδυλωτές, κατά κάποιο τρόπο, ιστορίες όπως τις αφηγούνται όσες και όσοι πέρασαν από το βιβλιοπωλείο «Φεγγάρι» ένα και μοναδικό βράδυ, για να μοιρασθούν τις σκέψεις τους, τους προβληματισμούς τους και να ανοίξουν την καρδιά τους στη Θεολογία), βαθιά ανθρώπινο, (με βασικούς χαρακτήρες τη Θεολογία και το Λεωνίδα, τους οποίους γνωρίζουμε σιγά σιγά, χωρίς κανένα περιττό στοιχείο να εισχωρεί στην αφήγηση), λυρικό και συγκινητικό. Με παραπομπές και αναφορές στην ελληνική και παγκόσμια λογοτεχνία, οι οποίες δένουν αρμονικά με τους χαρακτήρες και τις ιστορίες των προσώπων, σημειολογικά και συμβολικά δοσμένες και ενταγμένες απόλυτα στο ύφος και στο πνεύμα του βιβλίου. Ένα βιβλίο αριστοτεχνικά δοσμένο, για την ανθρώπινη επικοινωνία, την ανάγκη της συντροφικότητας, της φιλίας, του έρωτα, έστω και στις δύσκολες εποχές που διανύουμε, εμπνευσμένο, πρωτότυπο, ιδιοφυές θα έλεγα, κρατά αμείωτο το αναγνωστικό ενδιαφέρον, έως το (διπλό) τέλος του, αισιόδοξο και ελπιδοφόρο.

Ένα απόσπασμα από τις τελευταίες σελίδες του βιβλίου, περικλείει για εμένα, προσωπικά, τα μηνύματα του βιβλίου, ή, ακόμα και την «κεντρική του ιδέα» :
“Γιατί τι άλλο πρέπει να είναι το πέρασμά μας από τον κόσμο αυτό ;; πέρα από φως και ζεστασιάς ;; Γιατί να ζούμε στα σκοτάδια της υποκρισίας και να μη χαρίζουμε απλόχερα το φως, λιάζοντας με αυτό τις αλήθειες μας και τις ζωές όλων ;; Τις δικές μας και όσων είναι γύρω μας. Οπου «γύρω» η υδρόγειος, το στερέωμα και όσα άγνωστα υπάρχουν ακόμη παραπέρα. Γιατί να ξεπαγιάζουμε στις ερημωμένες από αισθήματα στέπες της ύπαρξης όταν μπορούμε να έχουμε μόνο θερμά συναισθήματα ;; Όπως η αγάπη, ο έρωτας, η φιλία, ο θαυμασμός, ο σεβασμός και τόσα ακόμη ….». 

ΜΑΙΡΗ ΚΟΝΤΖΟΓΛΟΥ "Τα παλιά ασήμια", "Μια προσευχή για τα παλιά ασήμια", "Πέρα από τα παλιά ασήμια", εκδόσεις Μεταίχμιο

Πίστευα ότι μετά την τριλογία των «Μεσημβρινών της ζωής», δύσκολα θα μπορούσε άλλο αΠίστευα ότι μετά την τριλογία των «Μεσημβρινών της ζωής», δύσκολα θα μπορούσε άλλο αφήγημα, και δη τριλογία επίσης, (η συμπλήρωση της οποίας αναμένεται σύντομα), να ξεπεράσει τη συγγραφική δεινότητα της ίδιας της δημιουργού, και μάλιστα σε τέτοια έκταση και βάθος, πολύ περισσότερο, που η επιλογή του θέματος, ο τόπος και ο χρόνος εξέλιξης της πλοκής, φέρουν ειδικό ιστορικό και συναισθηματικό βάρος (και προσωπικά για εμένα ακόμα μεγαλύτερο, γιατί έλκω εκ μητρός καταγωγή από την περιοχή της Νίγδης). Η θεματολογία του (για τις χαμένες πατρίδες που σε κάποιο σημείο του δεύτερου μέρους, πολύ σωστά, αναφέρεται χαρακτηριστικά, είναι μόνο οι «λησμονημένες» πατρίδες), ίσως θα μπορούσε να θεωρηθεί σύνηθης, όμως δεν είναι, και τούτο διότι, αναφέρεται όχι απλώς στην τραγική ιστορία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και στις συνέπειες της Καταστροφής, με μυθοπλαστικό τρόπο, αλλά η συγγραφέας, εξιστορεί με ακρίβεια, ρεαλισμό και πιστότητα στις πηγές και στην έρευνα που προηγήθηκε, την κοινωνική, πολιτική και οικονομική κατάσταση και πορεία των Ελλήνων της Καππαδοκίας, «στα έσχατα της Ανατολίας», τιμώντας με μοναδικό τρόπο όσους ευτύχησαν να ζήσουν και να δημιουργήσουν, είτε ατομικά είτε κοινωνικά, σε εκείνα τα μέρη, και να βιώσουν τελικά με σκληρό τρόπο και απάνθρωπες συνθήκες τον εξοβελισμό τους, ως «παράπλευρες απώλειες» των αποφάσεων που ελήφθησαν ερήμην τους. Τα εκφραστικά μέσα της αφήγησης, είναι εξίσου άρτια, είτε με τη χρησιμοποίηση τοπικών διαλέκτων ή γλωσσικών ιδιωμάτων εκείνης της περιόδου, όπου αυτό ήταν απαραίτητο, είτε με τις άψογες περιγραφές των κωμοπόλεων και των περιοχών, στις οποίες εξελίσσεται η πλοκή, είτε με την παράθεση ιστορικών στοιχείων που κορυφώνουν την ένταση και το ενδιαφέρον, σε συνδυασμό πάντα με την τεχνική της αναδρομής, και τις εναλλαγές παρελθόντος και παρόντος, που προσδίδουν χρονικό βάθος σε όλο το κείμενο, αφού φωτίζονται γεγονότα και καταστάσεις που η αιτία τους ανάγεται στο παρελθόν και όχι στο «τώρα» του αφηγηματικού μύθου, δημιουργούν ένα άψογο (κατά τη γνώμη μου πάντα) αποτέλεσμα. Το τρίτο και τελευταίο μέρος, επακολούθησε εξίσου επιτυχημένα, αποκαλύπτοντας την αρχή της ιστορίας, και το νοερό ταξίδι στις «υπόγειες πολιτείες, στις απόκρυφες εκκλησιές, και στο μοναστήρι με τη Χαμογελαστή Παναγιά» ολοκληρώθηκε προκαλώντας αισθήματα συγκίνησης, δέους, νοσταλγίας για όσα χάθηκαν αλλά παραμένουν αναλλοίωτα, έστω και σε υποσυνείδητη μορφή μέσα μας......

Προσωπικά, ευχαριστώ τη συγγραφέα, για τις μνήμες που ανακίνησε και τη συγκίνηση που (πολλές φορές) μου προκάλεσε, καθόλη τη διάρκεια της ανάγνωσης, με το «ταξίδι» της στον τόπο των προγόνων μου. Και δύο χρακτηριστικά αποσπάσματα, τα οποία, αποδίδουν, κατά έναν τρόπο (και κατά την ταπεινή μου γνώμη) το νόημα ή και τα μηνύματα της ιστορίας : «Πατρίδα μου, ποιος ξέρει αν θα σε ξαναδώ, σπάραζε η καρδιά μου, φίλησα και τα χώματα όξω από το σπίτι μας, πήρα μια τζούρα χώμα μαζί μου και ορκίστηκα εκεί που θα πήγαινα να μην ξεχνούσα ποτές, το χωριό μου και τις ομορφιές του, να μην ξεχνούσα τους προγόνους και την ιστορία μας….» «Αν δεν τιμήσεις το παρελθόν, ποτέ δεν θα αξιωθείς το μέλλον, ούτε το παρόν θα χαρείς. Το χθες είναι το χτήμα και τα θεμέλιά μας. Χωρίς αυτό δεν χτίζεται το σπίτι της ζωής μας. Κανένα σήμερα, κανένα αύριο δεν μας ανήκει αδελφή μου….».

Τζένιφερ Ντόνελι "Η Γέφυρα των Μυστικών", εκδ. Διόπτρα 2016

Πολύ καλό, με γραφή η οποία παρασύρει, προκαλεί αναμφισβήτητα το ενδιαφέρον με την εξέλιξη της ιστορίας, και όσο πλησιάζει προς το τέλος, κορυφώνεται το μυστήριο, η ένταση και η αγωνία....ζωντανές εικόνες της ανθρωπογεωγραφίας της Νέας Υόρκης του τέλους του 19ου αιώνα, με τις κοινωνικές συνθήκες, τις ταξικές διακρίσεις, τα στερεότυπα, τις αντιθέσεις μεταξύ της άρχουσας τάξης και των φτωχότερων στρωμάτων, τον αγώνα για επιβίωση αλλά και την επιθυμία για εξουσία, χρήμα και δύναμη, και τη διατήρησή τους με κάθε θεμιτό και αθέμιτο μέσο.....η προσωπικότητα της συγγραφικής ηρωίδας ιδιαίτερα δυναμική, σκιαγραφείται με δεινότητα και ευκρίνεια, θα μπορούσα να πω, και αναδεικνύεται ο ανεξάρτητος χαρακτήρας της, που χάρη στην αποφασιστικότητα, στην τόλμη και στην θέληση να αποκαλυφθεί η αλήθεια, στο τέλος έρχεται αντιμέτωπη με κρίσιμα διλήμματα και επιλογές για την ατομική της πορεία, ανάμεσα στη συμβατικότητα και στην ελευθερία.....μετά το "Τριανταφυλλάκι" μπορώ να πω ότι είναι το καλύτερο βιβλίο της Τ. Ντόνελι, και χαίρομαι, που δεν δικαιώθηκαν οι επιφυλάξεις μου....

ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΑΝΘΕΑΚΗ "Είχα μόνο εσένα", εκδ. Ψυχογιός

Αν και είχα διαβάσει τα επόμενα βιβλία της κ. Μανθεάκη, και μου αρέσει η γραφή της, το συγκεκριμένο, για κάποιο περίεργο λόγο, έμεινε "ξεχασμένο" στη βιβλιοθήκη....όταν όμως το έκλεισα, και θεωρώντας πως είναι πλέον το καλύτερο της μυθιστόρημα (κατά την προσωπική μου άποψη πάντα) αναρωτήθηκα πως στο καλό, καθυστέρησα τόσο να το ξεκινήσω......η ιστορία δύο νέων ανθρώπων, που αγαπήθηκαν, αλλά είχαν και την ατυχία, να ζουν εκείνη την περίοδο σε μία περιοχή, με σκληρά και ανάλγητα ήθη και έθιμα, τηρώντας έναν απάνθρωπο κώδικα ηθικής, για όσες κοπέλες , ηθελημένα ή αθέλητα, δεν ακολούθησαν ή ξέφυγαν από αντιλήψεις, ιδεοληψίες, και συμπεριφορές, βγαλμένες θαρρείς από τον Μεσαίωνα....η πικρή αυτή πραγματικότητα σε συνδυασμό με την ιστορική συγκυρία, την έναρξη του ελληνοιταλικού πολέμου, και εν συνεχεία την καταστροφική επίδραση της εξάπλωσης του πολέμου, με όλα τα πάθη, τα μίση, τον φόβο, τον πόνο και την οδύνη να κρατούν κυρίαρχο ρόλο στη ζωή των ανθρώπων, συνετέλεσαν ως καθοριστικοί παράγοντες, στο να ζήσουν οι δύο βασικοί συγγραφικοί χαρακτήρες, δύσκολες καταστάσεις, συναισθηματικά, ηθικά, ψυχολογικά, είτε στα όρια της επιβίωσης εκείνη είτε στα όρια της απόγνωσης εκείνος, μετρώντας τις πραγματικές αλλά και τις ηθικές απώλειες τους για πολλά χρόνια, κρατώντας ως πολύτιμη ανάμνηση τον σύντομο δεσμό τους, με εγκαρτέρηση, θλίψη και μοναξιά, έως τη στιγμή που η ίδια η ζωή διασταυρώσει και πάλι τους δρόμους τους....μπορεί να φαίνεται απλή (και συνηθισμένη) ιστορία, αλλά ο τρόπος γραφής της κ. Μανθεάκη την "απογειώνει" θα έλεγα, αφού με τα εκφραστικά της μέσα, μεταδίδει τα βαθύτερα συναισθήματα των βασικών ηρώων της, τόσο ως προς την έντασή τους όσο και ως προς τη διάρκειά τους και την πολυπλοκότητά τους, όπως ακόμα αποτυπώνει εναργώς και επιτυχημένα και την ψυχική κατάσταση των δευτερευόντων χαρακτήρων που απαρτίζουν το κοινωνικό περιβάλλον, εντός του οποίου η ζωή του Πέτρου και της Ελπίδας κυλά, και τους επηρεάζει αποφασιστικά, με αποτέλεσμα η αφήγηση να αποκτά εξαιρετικό ενδιαφέρον, για το τέλος που επιφυλάσσεται για μία τόσο δυνατή σχέση. Ενα πολύ ωραίο βιβλίο, από το οποίο, παρά το χωροχρόνο που έχει επιλέξει η συγγραφέας να τοποθετήσει την ιστορία (Κατοχή, Αθήνα ακόμα και στα εξοντωτικά στρατόπεδα συγκέντρωσης), δεν λείπουν στοιχεία, που αποδεικνύουν ότι μέσα στο ζόφο, στην καταπίεση, στο φόβο και σε συνθήκες εξαιρετικά ρευστές, αβέβαιες και επικίνδυνες, όπου επικρατούν και διογκώνονται αρνητικά συναισθήματα, είτε σε ατομικό είτε σε συλλογικό επίπεδο, όπως ο φθόνος, το μίσος και η καχυποψία, πάντα υπάρχει εύφορο έδαφος, να βρουν το δρόμο και να αναδειχθούν συναισθήματα όπως η φιλαλληλία, η εμπιστοσύνη, η συμπαράσταση και η αληθινή φιλία, η αντίθεση δε μεταξύ καλού και κακού, όπως οριοθετείται μέσα από τις προσωπικές εμπειρίες των δύο ηρώων, καθιστά το βιβλίο βαθύτατα ανθρώπινο και συγκινητικό, ειδικά προς το τέλος του, χωρίς να ρέπει προς τον μελοδραματισμό....ίσως τελικά οι αληθινές ιστορίες, να αποτελούν το καλύτερο "υλικό" για τους συγγραφείς, πολύ περισσότερο, και τούτο κρίνεται στη συγκεκριμένη περίπτωση εκ του αποτελέσματος, το οποίο, πάντα κατά τη γνώμη μου, είναι ιδιαίτερα ελκυστικό και επιτυχημένο....

JANE THYNNE "Μαύρα Ρόδα", εκδ. Κέδρος 2016

Στηριγμένο πάνω σε ιστορική έρευνα και αξιόπιστες πηγές, μεταφέρει τον αναγνώστη στο προπολεμικό Βερολίνο όπου κυριαρχεί η άνοδος του ναζισμού με κάθε τρόπο και κάθε μέσο, στο σύνολο της κοινωνικής ζωής της Γερμανίας (χωρίς να εξαιρούνται από τον "προσηλυτισμό" και την προπαγάνδα, ούτε τα παιδιά....), αλλά και όπου ζουν, κινούνται, ελίσσονται (όπως μόνο εκείνοι ξέρουν) πολύπλευρες και διαφορετικές (μεταξύ τους) προσωπικότητες, σε μία "βαριά" ατμόσφαιρα, ανασφάλειας, φόβου για το μέλλον, εγρήγορσης και εκατέρωθεν καχυποψίας για όσους αντιτίθενται στο καθεστώς, κρυφά ή φανερά, και ως αντίστιξη, για όσους αδημονούν να αναβιώσουν τη δόξα και την αίγλη της παλιάς Γερμανίας, σε συνθήκες αισιοδοξίας, εθνικής "υπερηφάνειας" και ευφρόσυνης διάθεσης, παραβλέποντας ή αγνοώντας ηθελημένα τις ιδεοληψίες, τα λάθη, και την μισαλλοδοξία της κυβέρνησης του Τρίτου Ράιχ. Σε αυτό το περιβάλλον, αναγκαστικά λόγω των συνθηκών, κινούνται μαζί με τους οπαδούς, τα υψηλόβαθμα στελέχη της κυβέρνησης και όσους ανήκουν στο περιβάλλον τους, άτομα που ενεργούν για λογαριασμό και κατ' εντολήν των δικών τους κρατών, είτε εξαρχής είτε στην πορεία της ιστορίας που εξελίσσεται, όπως και η ίδια η ηρωίδα, η οποία εν τέλει αποφασίζει να συνδράμει το κατασκοπευτικό έργο των Βρετανών, αντιμετωπίζοντας πρώτα απ' όλα τις δικές της αμφιβολίες, υπερβαίνοντας τις δικές της επιφυλάξεις και ευνόητους φόβους, και επιδεικνύοντας θάρρος και ψυχική δύναμη, σε κάποια σημεία, ασύμβατα ακόμα και με τον χαρακτήρα της. Το πλήθος των ιστορικών στοιχείων και γεγονότων που παρατίθενται, είναι άψογα και αρμονικά συνδεδεμένα με την πλοκή, πολύ περισσότερο, που στους συγγραφικούς χαρακτήρες, προστίθενται και διαδραματίζουν ενεργό ρόλο, πρόσωπα τα οποία συνέδεσαν άρρηκτα τη ζωή τους με την άνοδο και την πτώση του Χίτλερ. Η σκιαγράφηση αλλά και η απόδοση της ψυχολογικής κατάστασης των χαρακτήρων, είναι λιτή, περιεκτική και ρεαλιστική, χωρίς υπερβολές, όπως άλλωστε ταιριάζει με το χρονικό πλαίσιο που έχει τοποθετηθεί η αφήγηση. Ενα πολύ ενδιαφέρον ανάγνωσμα, το οποίο συνδυάζει μυθοπλασία και ιστορία, και χάρη στο οποίο ο αναγνώστης έρχεται σε επαφή με κρίσιμες χρονικά περιόδους του πρώτου μισού του 20ου αιώνα (των οποίων η επίδραση έως και σήμερα, είναι σημαντική, αν όχι καταλυτική.....για την πορεία της Ευρώπης), ενώ, ο βασικός συγγραφικός χαρακτήρας, η Κλάρα Βάιν, θα έλεγα ότι όχι μόνο δεν εξωραίζεται, ή δεν μυθοποιείται, αλλά αντίθετα όπως παρουσιάζεται με τις συναισθηματικές διακυμάνσεις της, από τις προσδοκίες για μία καλύτερη ζωή, έως και την αποφασιστική και ενεργή συμμετοχή της, σε πράξεις και ενέργειες που απαιτούν τόλμη, ανάληψη πρωτοβουλιών αλλά και άγνοια κινδύνου, καθίσταται πολύ συμπαθής ...ίσως για αυτό, συνεχίσθηκαν οι συγγραφικές της "περιπέτειες", τις οποίες ελπίζω να γνωρίσουμε σύντομα και στην αντίστοιχη ελληνική έκδοση.... 

ΤΕΥΚΡΟΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ "Σφαιρικά κάτοπτρα, επίπεδοι φόνοι", εκδ. Πόλις 2016

Μαθηματικός γρίφος, αστυνομικό μυστήριο, γνωριμία με την ιστορία της Κύπρου τα χρόνια των Σταυροφοριών αλλά και τα δύσκολα χρόνια της βρετανικής κατοχής, ο συνδυασμός αποδείχθηκε εξαιρετικά επιτυχής. 
Δεν είχα διαβάσει άλλο βιβλίο του Τεύκρου Μιχαηλίδη, και το τελευταίο του, μου κίνησε το ενδιαφέρον (αν και τα μαθηματικά δεν είναι και το δυνατό μου σημείο ...), , και δικαίως. 
Το συγκεκριμένο μυθιστόρημα (το οποίο κατατάσσεται στη "μαθηματική λογοτεχνία", ακριβώς λόγω της χρήσης μαθηματικών όρων, στοιχείων, γρίφων κλπ. στην αφήγηση), έχει πολύ ενδιαφέρουσα πλοκή, η οποία εξελίσσεται σε δύο διαφορετικές χρονικές περιόδους, ταραγμένες και κρίσιμες και οι δύο από άποψη ιστορικότητας (αφενός, η εποχή του Ριχάρδου του Λεοντόκαρδου, όπου κυριαρχούσαν οι ίντριγκες και οι δολοπλοκίες για την κατάκτηση και διατήρηση της εξουσίας με γεωπολιτικούς όρους εκείνων των χρόνων και αφετέρου, η Κύπρος της δεκαετίας του 1950, στην κορύφωση του αντιαποικιακού αγώνα για την ανεξαρτησία της νήσου, όπου κυριαρχούν η καχυποψία, η δυσπιστία και ο φόβος), αλλά και αξιόλογη και ευσύνοπτη (καθόλου κουραστική) γραφή, αντίθετα, θα τη χαρακτήριζα, ιδιαίτερα ελκυστική, λιτή και ρεαλιστική και σε απόλυτη αντιστοιχία με τις κοινωνικές, πολιτικές και ιστορικές συνθήκες αμφοτέρων των περιόδων. Τα κοινά σημεία των δύο χρονικών περιόδων, όπου τοποθετούνται οι δύο διαφορετικές ιστορίες, είναι δύο εγκληματικές ενέργειες και ένας μαθηματικός γρίφος, η επίλυση δε του τελευταίου αποδεικνύεται στο τέλος ο συνδετικός κρίκος παρελθόντος και παρόντος, με πολύ έξυπνο τρόπο, ομολογώ, δικαιώνοντας και τον τίτλο του βιβλίου.
Στα συν του βιβλίου, κατά τη γνώμη μου, περιλαμβάνονται επίσης οι αναφορές σε υπαρκτά πρόσωπα, τόσο των μεσαιωνικών όσο και των νεότερων χρόνων, με αποκορύφωμα το ότι στη δεύτερη (πιο σύγχρονη ιστορία), τοποθετείται σε "κομβική" θέση στην αφήγηση, ως συγγραφικός χαρακτήρας ο Λώρενς Ντάρελ, ο οποίος την ίδια περίοδο υπηρετούσε στην Κύπρο ως αξιωματούχος της Βρετανικής Κυρβέρνησης, και η παράθεση στοιχείων γευσιγνωσίας και φαρμακευτικής της μεσαιωνικής εποχής, όπου χρειαζόταν (χωρίς υπερβολές όμως), σε συνδυασμό με ενδιαφέροντα ιστορικά στοιχεία, που διευκόλυναν ιδιαίτερα την ανάγνωση του.

ΘΕΩΝΗ ΜΠΡΙΛΗ "Οσα δεν τόλμησα να ονειρευτώ", εκδ. Εξη 2016

Το πρώτο βιβλίο της Θεώνης Μπρίλη που διαβάζω μετά από πολύ θετικές κριτικές φίλων, τη γνώμη των οποίων εμπιστεύομαι, και αποδείχθηκε πέραν πάσης προσδοκίας, ότι είχαν δίκιο.....καλογραμμένο (παρά τον όγκο του και τον "φόβο" των επαναλήψεων), με ενδιαφέρουσα πλοκή, αφηγείται την αρχή και το τέλος της θυελλώδους σχέσης της Θάλειας και του Φίλιππου, με όλο το καλειδοσκόπιο των συναισθημάτων που αλληλοδιαδέχονται το ένα το άλλο, ανάλογα με τις καταστάσεις, τις συνθήκες, τις επιρροές από προσωπικά βιώματα των χαρακτήρων, το κοινωνικό και το συγγενικό περιβάλλον, τις προσδοκίες, τα όνειρα και τις αμφιβολίες που πάντα εμφιλοχωρούν στις ανθρώπινες σχέσεις. Ενα σύγχρονο μυθιστόρημα, το οποίο με αμεσότητα και ρεαλισμό, ελκύει, παρασύρει, εξάπτει το αναγνωστικό ενδιαφέρον και συγκινεί, και προκαλεί τουλάχιστον περιέργεια για την κατάληξή του, την οποία δεν θα χαρακτήριζα και αυτονόητη, μετά από τις ανατροπές, τις επιφυλάξεις, τα προβλήματα και τα διλήμματα που προκύπτουν, σε αντίστιξη με την ένταση και το βάθος όλων των θετικών συναισθημάτων των δύο βασικών χαρακτήρων, τα οποία κορυφώνονται έως το τέλος. Η συγγραφέας, δεν αναλώνεται σε υπερβολές, ή μακροσκελείς αναλύσεις της ψυχολογικής κατάστασης των ηρώων, ούτε σε κουραστικούς μονολόγους, αντίθετα με λιτότητα σε συνδυασμό με τη ρέουσα γραφή της, εστιάζει και αναδεικνύει τις σκέψεις και τις αποφάσεις των βασικών χαρακτήρων της, με πιστότητα και αληθοφάνεια,στοιχεία τα οποία σε συνδυασμό με τη χρήση έξυπνων διαλόγων, καθιστούν το βιβλίο της, αναμφισβήτητα ενδιαφέρον. Αναμένοντας την επόμενη συγγραφική έμπνευση της, εύχομαι τα καλύτερα για μία ανοδική και επιτυχή πορεία στη δημιουργό του, όπως το δικαιούται άλλωστε, χάρη στο ταλέντο της και στη δύναμη της γραφής της.

ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΤΕΚΟΥ "Αγάπα το ή παράτα το", εκδ. Λιβάνη 2015

"Μέχρι το τέλος της ζωής μας αλλάζουμε. Δεν είμαστε ποτέ οι ίδιοι. Γιατί άραγε ορισμένοι επιμένουν ότι ο άνθρωπος δεν αλλάζει ;; Πως είναι δυνατόν να μεγαλώνεις, να εξελίσσεσαι, να συλλέγεις πληροφορίες και εμπειρίες, χωρίς όλα να επιδρούν πάνω σου με κάποιον τρόπο ; 
Η δική μου άποψη είναι ότι αν βλέπεις τη ζωή στα σαράντα σου όπως την βλέπεις στα είκοσι, έχεις χάσει τα μισά χρόνια της ζωής σου. Θετικά ή αρνητικά, κάθε μέρα που περνάει μας πάει στο επόμενο στάδιο. Θα έλεγα ότι ακόμα κι ένα δευτερόλεπτο φτάνει για να μας διαμορφώσει για πάντα. ...

Μου άρεσε πάρα πολύ, και σπανίως διαβάζω εφηβική λογοτεχνία....ήταν ο τίτλος, ήταν η συγγραφέας (της οποίας έχω γνωρίσει και εκτιμήσει ιδιαιτέρως τα προηγούμενα δύο βιβλία της για ενηλίκους), η επιθυμία να διαπιστώσω, εάν και πως ένας ενήλικος μπορεί να αποδώσει πιστά την ψυχολογική και συναισθηματική κατάσταση των εφήβων της σύγχρονης εποχής ....Πάντως έμεινα απολύτως ικανοποιημένη....υποθέτω, ότι είναι πιο δύσκολο, να γράφεις εφηβική λογοτεχνία από λογοτεχνία ενηλίκων....άλλο αναγνωστικό κοινό, περισσότερο απαιτητικό, στη σημερινή εποχή της τεχνολογίας, της ταχύτητας, της χρήσης ηλεκτρονικών ΜΜΕ...ωστόσο, το "Αγάπα το ή παράτα το", είναι ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο, εξαιρετικά καλογραμμένο, αφού η συγγραφέας με ευαισθησία, χιούμορ, ιδιαίτερη διεισδυτικότητα, δημιουργεί τρεις χαρακτήρες στην εφηβεία (τον Ιάσονα, τη Γιάννα και τη Γιούλη), οι οποίοι είναι αντιπροσωπευτικοί της γενιάς τους, με τα δικά τους άγχη, όνειρα, προβλήματα (όσα προβλήματα μπορεί να έχει ένας/μία έφηβος/η ανάλογα με τα ερεθίσματά του και το περιβάλλον του), τις ανασφάλειες, τις αγωνίες και τις αβεβαιότητες της ηλικίας τους, τις προσδοκίες και τις ελπίδες που είναι συνυφασμένες με τη νεότητα και λίγο πριν την μετάβαση, στην ενηλικίωση....ο τρόπος γραφής, θα έλεγα, ότι είναι απολύτως ταιριαστός με το ύφος του βιβλίου, την εποχή, τις καταστάσεις, ενώ το λεκτικό ύφος αρμόζει άψογα στον τρόπο συμπεριφοράς, σκέψης και ομιλίας των εφήβων....τρεις έφηβοι, όχι αποκομμένοι από το κοινωνικό γίγνεσθαι, αλλά αντίθετα, με τις προσωπικότητές τους, υπό "διαμόρφωση" με πλήθος εσωτερικών και εξωτερικών παραγόντων να καθορίζουν τη ζωή τους, τη συμπεριφορά τους, τις αποφάσεις τους, και την εξελικτική τους πορεία προς τον κόσμο των "μεγάλων"....αποκτώντας ωστόσο εμπειρίες, όχι δυσανάλογες ή ασύμβατες με την ηλκία τους, αλλά θα έλεγα, με έναν τρόπο, "φυσικές" και ως άμεση ή έμμεση συνέπεια των επιλογών της νιότης τους.....Θεωρώ ότι η Ι. Τέκου, δικαίως και επαξίως, κατέκτησε με το σπαθί της μία θέση στην εφηβική λογοτεχνία, με την αμεσότητα της γραφής της, τη ρεαλιστική απόδοση των καταστάσεων που βιώνει η σημερινή γενιά εφήβων, τη φρεσκάδα του γραπτού της λόγου και τα εκφραστικά της μέσα, που είναι ίσως το δυνατότερο και πιστότερο κομμμάτι του αφηγήματός της.

ΤΑΣΟΥΛΑ ΕΠΤΑΚΟΙΛΗ "Το άλλο μου ολόκληρο", εκδ. Πατάκη 2016

Η απώλεια, η διαχείρισή της, η απροσμέτρητη οδύνη, η μνήμη και οι αναμνήσεις.....πλήθος συναισθημάτων, από τη συντριβή έως την αποδοχή του τετελεσμένου, με τα οποία αναμετράται η συγγραφέας του, και τα οποία μοιράζεται μαζί μας, με τις ημερήσιες καταγραφές της, εν είδει ημερολογίου...γραμμένο με περίσσευμα ψυχής θα έλεγα, που περιορίζει την όποια κριτική, αφού δεν είναι μυθοπλασία, αλλά η πραγματικότητα....

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ "Σπασμένος καθρέφτης", εκδ. Ωκεανός 2016

Καθηλωτικό, ανατρεπτικό, μυστηριώδες, με ένταση, αγωνία, πλοκή και με ένα τέλος....μοναδικό, όχι πως δεν μπορεί να συμβεί το αδύνατο, απλά δεν το περιμένεις με τίποτε...και για να είμαι ειλικρινής, διάβασα ...τρεις φορές τις συγκεκριμένες περικοπές και σελίδες για να κατανοήσω πλήρως την ασύλληπτη συγγραφική έμπνευση της Ε. Μεταξά..θεωρώ ότι είναι ένα από τα καλύτερα της βιβλία, για να μην πω το καλύτερο....δεν αρκείται μόνο στο καθαρά "αστυνομικό" στοιχείο της μυθιστορίας της, αλλά εκτείνεται και σε παραμέτρους που αφορούν την ψυχολογική κατάσταση των χαρακτήρων της, εμβαθύνει σε αυτές, και ενώ δίνει την εντύπωση ότι η αποκάλυψη είναι "εύκολη", η εξέλιξη δικαιώνει και τον πιο απαιτητικό αναγνώστη....έξοχο από την πρώτη έως την τελευταία του σελίδα !!!!!!!

ΤΕΣΥ ΜΠΑΙΛΑ "Αγριες Θάλασσες", εκδ. Ψυχογιός 2016

".....Η αξιοπρέπεια είναι που σε κάνει να συνεχίσεις να ταξιδεύεις, ακόμα κι όταν σπάσουν τα κουπιά σου, η λαχτάρα να μη χαλαλίσεις τα όνειρά σου και η ελπίδα. Μια ελπίδα βαφτισμένη στο όνομα της εθνικής υπερηφάνειας, της ελευθερίας πέρα από κάθε προσωπικό κέρδος. Και όλα αυτά σε κάνουν να παλεύεις ασίγαστα, χωρίς κανένα άλλο αντίκρισμα. Δεν χρειάζεσαι κάτι άλλο"

Ενα έξοχο βιβλίο, που συνδυάζει ιστορία, τη σκληρή πραγματικότητα του πολέμου, και μας γνωρίζει με τον καλύτερο τρόπο, έναν ταπεινό, ακέραιο, έντιμο, με ήθος και εθνική συνείδηση Ελληνα, που τίμησε τις ελληνικές "άγριες θάλασσες" της κατεχόμενης Ελλάδας, με τον ηρωισμό του, το θάρρος, τη γεννναιότητά του, την πίστη του στην ελευθερία και στην ασίγαστη ελπίδα του, για την απελευθέρωση του τόπου μας ....οι σελίδες του, όλες μία και μία, μας ταξιδεύουν όχι μόνο στις "άγριες θάλασσες" κατά τον εύστοχο τίτλο του, αλλά σε εκείνη την εποχή, που όλα ήταν πιο αγνά, αθώα, μακριά από σκοπιμότητες, συμφέροντα, ιδιοτέλειες και υστεροβουλίες....αποτελεί έναν "φόρο τιμής" σε όλους εκείνους τους αφανείς και εμφανείς ήρωες, Ελληνες που στα δύσκολα χρόνια της Κατοχής, δεν δίστασαν ούτε στιγμή, με αίσθηση ευθύνης και πλήρη συνείδηση της κρισιμότητας των περιστάσεων, να επιλέξουν ανάμεσα στην υποταγή στον κατακτητή και στον αγώνα για την ελευθερία της πατρίδας, ακόμα και εάν, καθημερινά, έθεταν σε κίνδυνο τη ζωή τους (και όχι μόνο τη δική τους, αλλά και των δικών τους ανθρώπων), χωρίς να φοβηθούν ούτε στιγμή, να λιποψυχήσουν και να υπαναχωρήσουν από τα ιδανικά και τις αξίες τους. Και αν μέχρι σήμερα, δεν γνωρίζαμε την σπουδαία προσφορά του Μιλτιάδη Χούμα, τον οποίο γνωρίσαμε χάρη στην έμπνευση και στη συγγραφική πένα της Τέσυς Μπάιλα, αυτό, εν πολλοίς οφείλεται στην ταπεινότητά του και στη σεμνότητά του, που ουδέποτε του επέτρεψε να "εκμεταλλευθεί" τη συμμετοχή του στην Εθνική Αντίσταση, αρετές οι οποίες αναμφισβήτητα αποτελούσαν στοιχεία της έντονης και μαχητικής προσωπικότητάς του, σε συνδυασμό με την ασίγαστη φιλοπατρία του και την αστείρετη αγάπη για τον τόπο μας.

Σε μία εποχή, και σε καιρούς δύσκολους, που η τιμή και η εθνική υπερηφάνεια, η αξιοπρέπεια και το ψυχικό σθένος, δεν ήταν "κενό γράμμα", αλλά πραγματικά και ουσιαστικά αποτελούσαν μοναδικά στοιχεία της ελληνικής ιδιοσυγκρασίας, τα οποία εμφαντικά, διεκδικούσαν, στις περιόδους απώλειας ή κλονισμού της ελευθερίας, να είναι τα βασικότερα και τα πιο γνήσια στοιχεία, του έθνους μας, τα λόγια και οι σκέψεις του Μ. Χούμα, δια της συγγραφικής πένας, με τη διαύγειά τους, αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα και προκαλούν αβίαστα το θαυμασμό για το μεγαλείο της ψυχής όλων εκείνων που αγνόησαν τον φόβο, και με πάθος, πρόσφεραν ανεκτίμητες υπηρεσίες για την "ανάσταση" της Ελλάδας. Διότι, εκείνοι οι άνθρωποι, όσο σκληρά και αν δοκιμάσθηκαν, είχαν τη σκέψη τους και στις επόμενες γενιές, στα χρόνια που θα ακολουθούσαν και σε όσα ιερά και όσια όφειλαν να παραδώσουν, και οι περισσότεροι με αυταπάρνηση, σκέφτονταν όπως και ο Μ.Χούμας, την εικόνα και τις σκέψεις του οποίου, η Τ. Μπάιλα μας έκανε "κοινωνούς" :

"....επειδή ότι είχε κάνει δεν σήμαινε για εκείνον παρά μόνο ένα χρέος, και το χρέος αυτό δεν είχε σχέση ούτε με παράσημα, ούτε με τιμές, ούτε με μπάντες που παιάνιζαν διθυραμβικά, αλλά με την έμφυτη συστολή του ανθρώπου που επιλέγει να υπηρετήσει τη θητεία του στο παρελθόν και να παραδώσει στις επόμενες γενιές ατόφια την Ιστορία της πατρίδας του, αδιαπραγμάτευτη, αρνούμενος την υποδούλωσή της".

Οι περιγραφές όσων διαδραματίσθηκαν εκείνη την περίοδο, με την αποφασιστικής σημασίας, συμμετοχή του ήρωα, ο οποίος με εγκαρτέρηση και γενναιότητα, δεν παρεξέκλινε της συνειδητής του επιλογής, είναι όχι μόνο απολύτως ρεαλιστικές (όπως αρμόζει στην αφήγηση μίας αληθινής ιστορίας), αλλά, συγκλονιστικές, θα μπορούσα να πω, αφού, χωρίς καμία υπερβολή, προκαλούν δέος και συγκίνηση και "μεταδίδουν" μοναδικά την αγωνία, την ένταση και τα συναισθήματα που στις πιο κρίσιμες ώρες, βίωσαν όλοι όσοι έλαβαν μέρος, στις επιχειρήσεις διαφυγής και διάσωσης, και αποδίδουν πιστά την ατμόσφαιρα εκείνης της περιόδου, που μπορεί να ήταν "σκοτεινή", φορτισμένη και έμπλεη απόγνωσης και οδύνης, αλλά, πρόσκαιρη και μόνο, χάρη στην αυτοθυσία και στην ακλόνητη πεποίθηση, ότι μόνο με αντίσταση και αγώνα, κατακτάται η πολυπόθητη ελευθερία.
Θα μπορούσα να γράψω πάρα πολλά για αυτό το αριστουργηματικό βιβλίο, σταματώ εδώ όμως, γιατί αξίζει να γνωρίσετε ένα μοναδικό ταξίδι στις "Αγριες Θάλασσες", με την ελπίδα και την ευχή να παραμείνουν πάντα ήρεμες και γαλήνιες, όσο εξαρτάται από την ανθρώπινη φύση, τον πιο αστάθμητο παράγοντα. Πολλά πολλά συγχαρητήρια !!!!!!! 

ΘΑΛΕΙΑ ΚΟΥΝΟΥΝΗ "GREEK ΘΕΡΑΠΙ", εκδ. Λιβάνη 2016

ΘΑΛΕΙΑ ΚΟΥΝΟΥΝΗ «GREEK ΘΕΡΑΠΙ»

Σίγουρα η ζωή μπορεί να είναι πιο όμορφη, πιο «πολύχρωμη» όταν το αποφασίσουμε και επιλέξουμε τον τρόπο, πάντως με ένα «Greek ΘΕΡΑΠΙ», με βεβαιότητα γίνεται πιο ευχάριστη, με σύμμαχο το γέλιο….

Ακόμα και ο τίτλος του «ευρηματικός» θα έλεγα, ίσως για να τονίσει τον τρόπο που πολλές φορές ως λαός με (λίγο…μόνο λίγο) ιδιαίτερη ιδιοσυγκρασία, αποφασίζουμε να ξεπεράσουμε τις δυσκολίες μας, τα πάθη μας, τα λάθη μας, τις εμμονές μας κ.ο.κ. Επτά ετερόκλητοι άνθρωποι, με διαφορετική προσωπικότητα ο/η κάθε ένας/κάθε μία από αυτούς (όπως περιγράφονται στο οπισθόφυλλο), κάποιοι από αυτούς, με κοινές αφετηρίες στη ζωή που κάπου χάθηκαν (ηθελημένα ή αθέλητα δεν έχει σημασία) και μετά ξανασυναντήθηκαν, διαφορετικοί όμως και πιο ώριμοι, άλλοι γίνονται αναπόσπαστο μέρος της «ομάδας» που δημιουργείται κάτω από κωμικές και ανορθόδοξες συνθήκες, όλοι όμως, λαμβάνουν μέρος σε μία πρωτότυπη περιπέτεια, η οποία, μπορεί στην αρχή να μοιάζει ….θλιβερή (ή «δακρύβρεχτη»), αλλά στη συνέχεια χαρίζει αβίαστα γέλιο και κυρίως μας προκαλεί περιέργεια για το τέλος….Η ιστορία του βιβλίου, όμως δεν προκαλεί μόνο γέλιο, αλλά προβληματίζει, συγκινεί και αναδεικνύει αλήθειες, με φυσικό τρόπο, χάρη στη ρέουσα πλοκή του, και στη φιλοσοφική συγγραφική διάθεση (την οποία, πάντα διακρίνουμε μέσα στα βιβλία της Θάλειας Κουνούνη), η οποία είναι διακριτικά τοποθετημένη σε καίρια σημεία του, αποδεικνύοντας όχι μόνο τη δεινότητα, τη φαντασία, την έμπνευση,  και κυρίως (γιατί προσωπικά για εμένα είναι σημαντικό) το ότι η συγγραφέας μας δεν είναι «μονοσήμαντη» (δεν ξέρω και αν είναι δόκιμος ο χαρακτηρισμός…), αντίθετα, στο συγκεκριμένο βιβλίο, αντλεί το «υλικό» της πολύ επιτυχημένα, με ευαισθησία και με οξυδέρκεια, από την καθημερινότητα και την ίδια τη ζωή, μπορώ να πω, για να μοιρασθεί συναισθήματα, όνειρα, προσδοκίες, και μετά το χαμόγελο αλλά και το γέλιο, να μας μεταφέρει και μηνύματα, με πρωτότυπο και ιδιαίτερα διεισδυτικό τρόπο και να κρατήσει σε εγρήγορση τις σκέψεις μας για αξίες αναλλοίωτες και διαχρονικές, όπως η φιλία….η φιλία, η απουσία της οποίας «μπορεί να έχει τραγικά αποτελέσματα στην ψυχολογία των ανθρώπων. Χωρίς έναν άνθρωπο δίπλα σου που θα μοιραστεί τον πόνο σου, τη χαρά σου, που δεν θα είναι εκεί για να επιδοκιμάσει τα σωστά και να αποδοκιμάσει τα λάθη σου για να σε κάνει καλύτερο άνθρωπο, δεν μπορείς να ανταπεξέλθεις....»....Ευτυχής που το επέλεξα, πολύ περισσότερο που χάρηκα την ανάγνωσή του, και ως εκ τούτου, φυσικά και επόμενα τα συγχαρητήρια και οι πολλές θερμές ευχές για την πορεία του….

ΙΩΑΝΝΑ ΘΕΟΔΩΡΑΤΟΥ "Αύγουστος Οίνος", εκδ. Ωκεανίδα, 2016

"....Σκεφτόταν πως το καλοκαίρι ήταν η χαρά της ζωής και πως η διάθεση του καιρού αντανακλάται τελικά και στην ψυχολογία των ανθρώπων. Δεν είναι παράξενο πως το φθινόπωρο και το χειμώνα, οι άνθρωποι είναι πιο σκυθρωποί από ποτέ. Μαζί τους και ο καιρός : βρέχει, χιονίζει, έχει συννεφιά.....Ενώ το καλοκαίρι .....γεμάτο φως και γαλάζιο, Με παγωμένο νερό και γλυκό του κουταλιού να κερνάς τους μουσαφίρηδες, με παγωτά το βράδυ στην πλατεία, με νόστιμους μεζέδες το μεσημεράκι στην ταβέρνα, δίπλα σε μια παραλία, Να μυρίζεις το καλοκαίρι, να το κοιτάς αχόρταγα, να το νιώθεις ένα με το σώμα σου, ν' αφήνει την αρμύρα του στο πετσί σου, να το ερωτεύσαι. Καλή ώρα σαν τον Αύγουστο. Τι ερωτεύσιμος μήνας !"....

Για πρώτη συγγραφική προσπάθεια, είναι έξοχο, δροσερό, νοσταλγικό, απολύτως καλοκαιρινό, συναισθηματικό όπου χρειάζεται χωρίς μελοδραματισμούς, προκαλεί χαμόγελο και γέλιο αβίαστο, και κάθε ένας ή κάθε μία από εμάς, αναγνωρίζει στις σελίδες του και στην αφήγηση της Μαρίνας, στιγμές και μοναδικές αναμνήσεις από παιδικά και εφηβικά καλοκαίρια, όπως ακριβώς ήταν σε μία εποχή αθώα, τρυφερή, απαλλαγμένη από συμβάσεις και συνθήκες....Γραμμένο με αμεσότητα αλλά και λυρισμό, σε όσα σημεία απαιτείται, δεν αναλώνεται μόνο στις συναισθηματικές και προσωπικές αναζητήσεις αλλά και προσδοκίες της ευαίσθητης Μαρίνας για τον ιδανικό έρωτα, αλλά, μας παρουσιάζει έναν ολοκληρωμένο χαρακτήρα, "ακολουθώντας" την στα καλοκαίρια της, σε δύο νησιά τα οποία δεν κατονομάζονται και σοφά, για να ταξιδεύει η φαντασία μας και να διεγείρεται η νοσταλγία ακόμα περισσότερο. Στα δύο αυτά νησιά, και στις καλοκαιρινές της διακοπές, όπου ο μήνας Αύγουστος "δεσπόζει" ως αθέατος πρωταγωνιστής του βιβλίου, η Μαρίνα γνωρίζει, συναναστρέφεται και δημιουργεί φιλίες "καρδιάς" με παιδιά της ηλικίας της, μεγαλώνει μαζί τους, μοιράζεται συγκινήσεις, όνειρα, "σκατοζαβολιές", δέχεται την άδολη αγάπη της οικογένειάς της (το πρόσωπο της γιαγιάς Ελένης θα μπορούσα να πω ότι είναι ένα είδος "παλίμψηστου", αφού συγκεντρώνει όλα εκείνα τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν τις Ελληνίδες γιαγιάδες, με αβίαστο τρόπο, γνησιότητα και ευαισθησία) ερωτεύεται, ωριμάζει, και επιστρέφει, πιο "σοφή" και κατασταλαγμένη, μετά από οδυνηρή προσωπική διαδρομή για να ανακαλύψει πως "....η ευτυχία κρύβεται σε ανεπαίσθητες λεπτομέρειες, σαν το γιασεμί ......", και ο έρωτας ".....ήταν εκεί, σαν τον Αύγουστο, που ακόμα δεν είχε φύγει, στο ελαφρύ χάδι του αέρα, στον παφλασμό των κυμάτων, στον ήχο του τριζονιού......", αφού "....η ζωή το καλοκαίρι είναι ωραία..." και εύχεται (μύχια ευχή όλων νομίζω), "...να' ταν ένα καλοκαίρι, η ζωή μας όλη". 
Ενα πολύ ωραίο βιβλίο, που αξίζει την προσοχή και το αναγνωστικό ενδιαφέρον, και το συνιστώ ανεπιφύλακτα, έχοντας την πεποίθηση, ότι ο "Αύγουστος Οίνος" είναι μόνο η επιτυχημένη αρχή, μίας ιδιαίτερα χαρισματικής και αξιόλογης συγγραφικής πένας...... 

ΜΑΙΡΗ ΜΑΓΟΥΛΑ "Κύματα του Βοσπόρου", εκδ. Μεταίχμιο, 2015

Με γνώση, νοσταλγία, τρυφερότητα και συγκίνηση, η Μαίρη Μαγουλά μας καθιστά συνοδοιπόρους της σε ένα ταξίδι στην Κωνσταντινούπολη, όπως την έζησαν είτε ατομικά είτε συλλογικά, οι Ελληνες κάτοικοί της, χωρίς να χάσουν την εθνική ταυτότητά τους, ακόμα και όταν στο δεύτερο σχεδόν μισό του εικοστού αιώνα, τα γεγονότα και οι συνθήκες, άλλαξαν, ερήμην τους και παρά τη θέλησή τους, το ασφαλές περιβάλλον εντός του οποίου διαβίωναν οι ίδιοι και οι οικογένειές τους, και τους ανάγκασαν να αποχωρήσουν ακουσίως από τις εστίες τους. Ένα πολυπρόσωπο μυθιστόρημα, το οποίο περιγράφει άψογα, μέσα από τις ιστορίες των χαρακτήρων του, χωρίς κανένα στοιχείο υπερβολής, αντίθετα δε, με πειστικότητα (η οποία, κατά τη γνώμη μου, είναι απόρροια τόσο της ενδελεχούς έρευνας που έγινε εκ μέρους της συγγραφέως όσο και των διηγήσεων από ανθρώπους που είχαν άμεση αντίληψη της ζωής στην Κωνσταντινούπολη και στα περίχωρά της τη χρονική περίοδο, εντός της οποίας εκτυλίσσεται η πλοκή και της αναντίρρητης ικανότητάς της να τα αποδώσει με σεβασμό στην παρελθούσα ιστορική και κοινωνική πραγματικότητα), ρεαλισμό, γλαφυρότητα στις περιγραφές του τόπου (αφανής αλλά και κυρίαρχος «πρωταγωνιστής» ο Βόσπορος και τα προάστιά του, και ειλικρινά, είχα την αίσθηση ότι περιδιάβαινα στο Μπεμπέκι, στο Μέγα Ρεύμα και στα Πριγκιπόνησα, χάρη στις ζωντανές και αναγκαίες, έως εκεί που έπρεπε, περιγραφές) τον τρόπο ζωής των Ελλήνων της Πόλης, κατά τη χρονική περίοδο 1926-1964, από τις καθημερινές τους συνήθειες, τα ήθη και τα έθιμά τους, τις συνθήκες διαβίωσης τόσο των εύπορων τάξεων όσο και των λιγότερο ευνοημένων οικονομικά, έως και την αναπόφευκτη επίδραση που άσκησαν καταλυτικά στις ζωές τους, αποφάσεις, που «λαμβάνονταν» και «εκτελούνταν» , εν αγνοία τους και εις βάρος τους, χωρίς ποτέ έως και την ύστατη ώρα να κλονίζονται ούτε για μια στιγμή η αγάπη προς το γενέθλιο τόπο τους, η πίστη τους και η εθνική τους συνείδηση. Παρά την επώδυνη πορεία, που αναγκάσθηκε να ακολουθήσει ο Ελληνισμός της Πόλης, χάριν γεωπολιτικών συμφερόντων και μόνο, στο τέλος της αφήγησης, εκτός της συγκινησιακής φόρτισης που προκαλεί αναπόδραστα η εξέλιξη της πλοκής, σύμφωνα με την ιστορική πραγματικότητα, κυριαρχούν η ελπίδα και η αισιοδοξία για το ξεκίνημα της ζωής όσων επέλεξαν την μετεγκατάσταση στην Ελλάδα, παρά τις δυσκολίες προσαρμογής και αποδοχής, τις επιφυλάξεις και τον ακατανίκητο νόστο. 

Και για αυτό επιλέγω ένα απόσπασμα από τις τελευταίες σελίδες του βιβλίου, που, αποτίει, κατά τη γνώμη μου, «φόρο τιμής» σε όσους έζησαν και δημιούργησαν δίπλα στα «κύματα του Βοσπόρου», δεν θα ξεχάσουν ίσως ποτέ (οι παλαιότερες γενιές τουλάχιστον), αφού η δύναμη της μνήμης είναι ακατάλυτη, αλλά κατάφεραν να «μετατρέψουν» τη γλυκόπικρη νοσταλγία, σε ένα εξίσου ισχυρό συναίσθημα, την αισιοδοξία, που αποτέλεσε τον οδηγό τους στη νέα τους ζωή. 

"Μα πάλι, λες και πείσμωνε η σκέψη, γύριζε πίσω. Οι αύρες του Βοσπόρου, που χάιδευαν τα παιδικά ολόμαυρα τσουλούφια του, τα γλυκά δειλινά που σεργιάνιζε με τη Νεφέλη στην παραλία, τα βαπόρια, τα ολόγιομα φεγγάρια εκείνες τις μαγικές βραδιές...Σαν κύμα του Βοσπόρου ήρθε να ξεψυχήσει ήρεμα στην άκρη του μυαλού του η νοσταλγία. Οχι, δεν έχουν θέση στη ζωή του τώρα παλιές θύμησες. Εδώ την πατρίδα τις εικόνες της παλιάς ζωής του θα διαδεχθούν καινούργιες. Εικόνες μιας άλλης ζωής, που γνώριζε πια με την εμπειρία της ωριμότητάς του πως θα είναι μια ζωή με χαρές αλλά και λύπες, σίγουρα όμως με αισιοδοξία και όνειρα, πως θα βγει νικητής σ΄ αυτό το νέο ελπιδοφόρο ξεκίνημα". 

ΚΙΜΠΕΡΛΥ ΦΡΗΜΑΝ "Οι καταρράκτες των ρόδων", εκδ. Διόπτρα 2015

Δεν είχα διαβάσει άλλο βιβλίο της συγγραφέως, πιο πριν, αλλά από την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας του, είτε από το καταπληκτικό εξώφυλλο είτε από την περίληψή του στο οπισθόφυλλο, μου φάνηκε (και αποδείχθηκε) πολύ καλό. Από τις (πολύ) πρώτες σελίδες του σε προιδεάζει για το τραγικό γεγονός, που στην πορεία αποδεικνύεται ότι έχει διαδραματίσει άμεσα καταλυτικό ρόλο τόσο στη ζωή όσων το έζησαν από κοντά όσο και εκείνων που έμμεσα δέχονται την επιρροή του, πολλά χρόνια μετά. Καμία περιττή περιγραφή, οι εναλλαγές μεταξύ παρόντος και παρελθόντος σωστά τοποθετημένες για να μην κουράζουν (ή και να ....εκνευρίζουν), χαρακτήρες αληθοφανείς, "γήινοι", με συμπεριφορές αντίστοιχες της ανθρώπινης διαφορετικότητας και των έντονων συναισθημάτων που δημιουργούνται από καταστάσεις οι οποίες πολλές φορές δεν είναι προβλέψιμες ή αναμενόμενες, ενδιαφέρουσα ιστορία, και με τέλος, λίγο απρόσμενο από μία αναπάντεχη ανακάλυψη. 

Μου άρεσε δε, ιδιαίτερα ότι οι κοινωνικές και ταξικές διαφορές παρουσιάσθηκαν με τρόπο απολύτως ρεαλιστικό, χωρίς υπερβολές ρέπουσες προς τον μελοδραματισμό, αλλά όπως ακριβώς ήταν, δηλαδή ως ένας καθοριστικός και κρίσιμος παράγοντας για τη δημιουργία και εξέλιξη των ανθρωπίνων σχέσεων {είτε φιλικών είτε συναισθηματικών κλπ} στις αρχές του περασμένου αιώνα, πολύ περισσότερο που για την εξέλιξη της πλοκής, αναδείχθηκαν σε κυρίαρχο στοιχείο της. Συνοψίζοντας, θα πω ότι ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες μου και με το παραπάνω. 

ΡΕΑ ΓΑΛΑΝΑΚΗ "Ακρα ταπείνωση", εκδ. Καστανιώτη 2015

".....Ο κόσμος έλεγε το εκκλησάκι "Χριστός, η Ακρα Ταπείνωση" από την περίφημη εικόνα που βρισκόταν εκεί μέσα για αιώνες. Κάποιοι τη νόμιζαν θαυματουργή, γιατί η ταπείνωση του θείου μέσα από τον μαρτυρικό θάνατο ανθρώπου απεικονιζόταν μαζί με τον υπαινιγμό και την ελπίδα της ανάστασης. Μακάρι να ήταν τόσο απλό ακόμη και για τις θρησκείες, ξανασκέφτηκες. Από κοντά και η δική σου, η γονατισμένη Αθήνα, σιγοντάριζε επιμένοντας στο ίδιο συμπέρασμα, λέγοντας και ξαναλέγοντάς σου, ότι όλα περνούν και φεύγουν, ότι κι αυτή η "επόμενη ημέρα" θα διαβεί. Οτι μια σταγόνα θάρρος αρκεί για το θαύμα. Λόγια που αργεί να τα πιστέψει κάποιος στη ζωή. Αν τα πιστέψει κιόλας".

Επιλέγω ένα μικρό απόσπασμα από την "Ακρα ταπείνωση" της Ρέας Γαλανάκη....από τα πιο ρεαλιστικά και αντικειμενικά βιβλία που διάβασα τελευταία. Και παρά την πιστή και (σκληρότατα) ακριβή αποτύπωση των γεγονότων που έλαβαν χώρα στην Αθήνα στις 12/2/2012 και προγενέστερα, και την περιγραφή με αλληγορικό και συμβολικό τρόπο των έντονων συναισθημάτων και των καταστάσεων, που όλοι μας βιώνουμε λόγω της κρίσης και των αναπόφευκτων συνεπειών της, κατά τη γνώμη μου αποπνέει αισιοδοξία.....
Τα καλύτερα (κατά την κρίση μου) αποσπάσματα του βιβλίου, η απόδοση της Αθήνας της κρίσης ως πόλης - ανθρώπινου οργανισμού (χαρακτηριστική η φράση "Και πόσες καρδιές μπορεί να έχει μία πόλη ;; Αν αυτό μετριέται με το μέτρο της ψυχής και του σώματος του ανθρώπου, και έτσι πρέπει, τότε μονάχα μία, απάντησες χωρίς να πολυσκεφτείς") και η "διαφορετική" αφήγηση και ερμηνεία του μύθου της αρπαγής της Ευρώπης από το Δία, στον ερειπωμένο και κατεστραμμένο από εμπρησμό κινηματογράφο "Αττικόν".
Ο τίτλος του βιβλίου είναι "δανεισμένος" από τη βυζαντινή εικόνα του 15ου αιώνα, δια χειρός Νικολάου Τζαφούρη, που βρίσκεται σήμερα στο Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών, το εκκλησάκι που αναφέρεται στο απόσπασμα, είναι λογοτεχνικό εύρημα. 

Και μπορεί εκτός από κοινωνικό, το βιβλίο να χαρακτηρίζεται και ως πολιτικό, αλλά ίσως είναι το πρώτο (πάντα κατά την ταπεινή μου γνώμη) με σύγχρονη ματιά, που συνδέει εύστοχα τις (συνεχείς) ανατροπές που ζούμε ή καλούμαστε να δεχθούμε ως μέρος της ζωής μας, αφού δεν εξαρτώνται από εμάς, με τις βαθύτατες και αναπόδραστες αλλαγές της νοοτροπίας μας και της ψυχικής μας διάθεσης. Και εμένα αυτό μου αρκεί.

ΓΙΩΤΑ ΓΟΥΒΕΛΗ "Το κεντρί της πεταλούδας", εκδ. Διόπτρα

Ένα βιβλίο καλογραμμένο, το οποίο από τις πρώτες σελίδες,  σου προκαλεί το ενδιαφέρον, αφού ξεκινά με σκηνές, οι οποίες, αφορούν το τέλος κάποιου ή κάποιας από των ηρώων της ιστορίας, χωρίς να αναφέρονται ονόματα, και με μία συνάντηση τριών γυναικών, οι οποίες με τη σειρά τους και ανάλογα με την πλοκή πρωταγωνιστούν σε όλο το βιβλίο, η κάθε μία με την προσωπική της ιστορία, αν και αποδεικνύεται στην πορεία του βιβλίου, πόσο άρρηκτα συνδεδεμένες είναι οι ζωές τους. 

Με γραφή που ρέει, παρακολουθούμε, τις ιστορίες της Σόνιας, της Φωτεινής και της Καίτης, οι οποίες περιστρέφονται γύρω από το οικογενειακό τους περιβάλλον, το οποίο τις επηρεάζει σε κάθε εξέλιξη της ζωής τους, κάθε μία από τις ηρωίδες αντιμετωπίζει τα προβλήματά της, με ξεχωριστό τρόπο, ωστόσο υπάρχουν δύο βασικά σημεία αναφοράς, ο Σπύρος και η μητέρα του. Παρακολουθούμε τη ζωή των τριών ηρωίδων, σε συνδυασμό με την επίδραση που ασκούν στην εξέλιξη τους, όχι μόνο το οικογενειακό περιβάλλον (προστατευτικό, καταπιεστικό ή και αδιάφορο), οι φίλοι και οι γείτονες, οι κοινωνικές προκαταλήψεις, αλλά και τα στερεότυπα της ελληνικής κοινωνίας και της οικογένειας, αφού μέσα στο βιβλίο θίγονται θέματα όπως οι μονογονεικές οικογένειες και ιδιαίτερα η μητρότητα για μία ανυπαντρη μητέρα, η καταπίεση που ασκείται πολλές φορές από τις μητέρες στα παιδιά, ακόμα και μετά την ενηλικίωση τους, και η εξάρτηση που αυτή προκαλεί μεταξύ των γονέων και των παιδιών. 

Στο βιβλίο παρεμβάλλονται μικρά κείμενα, τα οποία σε προιδεάζουν για το επόμενο στάδιο της ιστορίας, αφού μιλούν αλληγορικά γα την μοίρα και πως αυτή μπορεί να επηρεάσει τη ζωή μας, ανεξάρτητα, πολλές φορές της δικής μας θέλησης. Το βιβλίο κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη, αφού μαθαίνοντας τις ιστορίες των τριών ηρωίδων (οι οποίες δίνονται με ρεαλιστικό τρόπο, ακόμα και με χιούμορ, είτε σαρκαστικό είτε υποδόριο), ανυπομονείς να μάθεις, ποια τελικά από όλες τους, έλαβε την κρίσιμη απόφαση, με βάση τα συναισθήματα και τις εμπειρίες της, η οποία όμως αναπόφευκτα επηρεάζει τις ζωές όλων. 

ΕΥΡΙΔΙΚΗ ΑΜΑΝΑΤΙΔΟΥ "Αραμπέλα, τα όρια της πίστης", εκδ. Σαίτα, 2016

Από το τέλος του βιβλίου.....
"....Πίστη που γίνεται εμμονή, λατρεία, τυφλή εμπιστοσύνη, αφέλεια της ευπιστίας. Αν ήταν συνταγή μαγειρικής, θα παίζαμε με τα γραμμάρια. Είναι όμως η πορεία του ανθρώπου και μόνο που χαράζει τη δύναμη της ψυχής, τα όρια της λογικής, τις συνθήκες έρευνας ως προς το τι γίνεται πιστευτό και τι όχι..... Μπορεί τελικά να μην έχει σημασία τι θέλει να πιστέψει κάποιος, αλλά γιατί θέλει να το πιστέψει. Πιστεύεις οτιδήποτε αν αυτό θέλεις. Πείθεις οποιονδήποτε για κάτι, αν αυτός είναι ο σκοπός σου....." 

Διαχρονικό το ερώτημα της συγγραφικής έμπνευσης και στη σύγχρονη εποχή μας, (που θεωρούμε ότι έχουμε κατακτήσει τον ορθολογισμό και έχουμε απαλλαγεί από προλήψεις, ιδεοληψίες και στερεότυπα) θα έλεγα ότι προβάλλει πολλές φορές πιο επιτακτικό παρά την πρόοδο σε πολλούς τομείς ...το έναυσμα για τη συγγραφή της "Αραμπέλας" είναι ένα πολύ σημαντικό ερώτημα, που διατρέχει τους πολιτισμούς και την ιστορία, ανά τους αιώνες, όσο ο άνθρωπος είναι ευεπίφορος και επιρρεπής είτε ασυνείδητα είτε και συνειδητά (όταν η πίστη σε μία ιδέα υποκρύπτει άλλους σκοπούς και στόχους, πιο υποκειμενικούς και σταθερά προσηλωμένους στο προσωπικό συμφέρον) σε όμορφα και μεγάλα λόγια, χάριν των οποίων πολλές φορές "χάνει" τις αναστολές του και "αφοσιώνεται" σε ιδέες, ψευδαισθήσεις και στόχους που εν τέλει ως συνέπεια, σε βάθος χρόνου, αναπτύσσουν τη δυναμική τους, και προκαλούν την απώλεια της ελευθερίας της βούλησης, την αλλοίωση του χαρακτήρα, και την απόκτηση προσωπικής και ατομικής "ηθικής", εναρμονισμένης με το συλλογικό ασυνείδητο και με αμφισβητούμενα και δυσδιάκριτα όρια. 
Η "Αραμπέλα" είναι ένα πολύ ενδιαφέρον και αξιόλογο βιβλίο.....Με τις "εικόνες" της, την ιστορία της, και την αφηγηματική τεχνική που έχει ακολουθηθεί, ειδικά στο δεύτερο μέρος, όπου παρεισφρύει και το μεταφυσικό στοιχείο εν μέρει, σε συνδυασμό με την κορύφωση της έντασης, το μυστήριο και την αναζήτηση της αλήθειας, και το λιτό και παραστατικό ύφος, που έχει επιλέξει η συγγραφέας, χωρίς να αναλώνεται σε υπερβολές και πλεονασμούς που θα βαρύνουν το κείμενο, αναδεικνύει στο τέλος το κυρίαρχο ερώτημα, για τα όρια της πίστης (κάθε μορφής και είδους), η απάντηση στο οποίο μπορεί είτε να είναι υποκειμενική (ανάλογα με τις προσωπικές μας αντιλήψεις, την κοσμοθεωρία μας και τις εμπειρίες μας) είτε αντικειμενική, λαμβάνοντας υπόψιν το χώρο, το χρόνο και τις συνθήκες όπου εκδηλώνονται και εξωτερικεύονται τέτοια φαινόμενα.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ - ΚΥΠΡΑΙΟΣ "Το Δαχτυλίδι", εκδ. Διόπτρα

Ενα από τα καλύτερα, ιστορικά μυθιστορήματα που έχω διαβάσει και τούτο διότι: 

Το «Δαχτυλίδι» του Γιώργου Παπαδόπουλου – Κυπραίου, εξελίσσεται από τις απαρχές της ελληνικής επανάστασης έως τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα των Κυπρίων, όπως κορυφώθηκε τη δεκαετία του 1050, συνδυάζοντας αριστοτεχνικά, την αφήγηση της ιστορίας μίας οικογένειας, που συμμετέχει ενεργά, με ανιδιοτέλεια και πίστη σε υψηλά ιδανικά, στους εθνικούς αγώνες της Κύπρου και της Ελλάδας, με την αληθινή ιστορία. Πολλά από τα ιστορικά γεγονότα που παρατίθενται, και αφορούν την Κύπρο, τους αγώνες του λαού της για ελευθερία, ανεξαρτησία, αποτίναξη του τουρκικού αλλά και του αγγλικού «ζυγού», δεν τα γνώριζα και χάρηκα που μου δόθηκε η ευκαιρία να μάθω, έστω και ελάχιστα, αλλά σημαίνουσας σημασίας, για τον ηρωικό αυτό λαό, που πάντα προσδοκούσε την ένωση με την Ελλάδα, όχι μόνο στο χώρο του «ιδεατού» και του «ιδανικού», αλλά με πράξεις και ενέργειες που κατέτειναν στο στόχο αυτό, παρά τις δυσκολίες, τις αντιξοότητες και την αντίδραση που αντιμετώπισαν.  

Εύστοχος, ο τίτλος του βιβλίου, όπως αποδεικνύεται κατά την εξέλιξη της ιστορίας, αφού ένα δαχτυλίδι, που συμβολίζει την αγάπη για την πατρίδα και την οικογένεια, την αγνή πίστη στην ελευθερία και το μεγαλείο της θυσίας, είναι ο συνδετικός κρίκος μεταξύ παρελθόντος και παρόντος, των παλαιότερων και των νεότερων γενεών, που αγωνίσθηκαν, η κάθε μία με τον τρόπο της και ανάλογα με τις ιστορικές συνθήκες, με θάρρος και γενναιότητα, υπέρ «βωμών και εστιών». 

Ένα άρτιο μυθιστόρημα, που κυριαρχούν, με μέτρο και σεβασμό στην ιστορική μνήμη, η αγάπη και η διάθεση των απλών ανθρώπων, για προσφορά στην πατρίδα, η αυτοθυσία, η δύναμη της ανθρώπινης ψυχής  και οι συνεχείς αγώνες για την ελευθερία και την ενίσχυση της εθνικής συνείδησης.